نشر دریافت > مشاوره > خشت های بعدی > اصول درست درس خواندن (مطالعه‌ی مؤثر – قسمت نخست)

اصول درست درس خواندن (مطالعه‌ی مؤثر – قسمت نخست)

۲۲ آبان ۱۳۹۵

Published by

از مجموعه‌مقاله‌های خشت دّوم (مشاوره در طول سال) به قلم مهندس عمران درویش:

اصول درست درس خواندن (مطالعه‌ی مؤثر – قسمت نخست)

Download (PDF, 427KB)

دانلود↑↑↑↑↑↑↑↑↑↑↑↑↑↑↑

 

از مجموعه‌مقاله‌های خشت دّوم (مشاوره در طول سال) به قلم مهندس عمران درویش:

اصول درست درس خواندن (مطالعه‌ی مؤثر – قسمت نخست)

به نام خدا

دوستان و همراهان پرتلاشم، سلام؛

به جرأت می‌توانم بگویم که در طول یک سال تحصیلی بیشترین مشکلی که ذهن دانش‌آموزانم را به خودش مشغول می‌کند و برای حلّ آن دست‌به‌دامانِ من و استادان و افرادی دیگر می‌شوند، روش درست درس‌خواندن است. بسیاری از دانش‌آموزان کم‌و‌بیش با این مشکل دست‌به‌گریبان هستند. این‌که چه‌طور باید درس بخوانند تا از زمانی که برای مطالعه می‌گذارند، نتیجه بگیرند و حاصل کار مطابق میل آن‌ها باشد.

مشکل از جایی شروع می‌شود که دانش‌آموز زمان مناسبی را برای مطالعه‌ی خود قرار می‌دهد و جزوه‌ها و درس‌نامه‌ها و تست‌ها را مطالعه و حل می‌کند امّا نتیجه‌ی مورد نظرش را در آزمون نمی‌گیرد. پس اگر دانش‌آموز کم‌کاری نیستید و زمان برای مطالعه می‌گذارید و اگر تکالیف کلاستان را انجام می‌دهید و خلاصه اگر درس می‌خوانید، با این مقاله همراه شوید تا مشکل عدم نتیجه‌گیری شما را از پایه برطرف نماییم.

موضوع را در ۲ مقاله مورد بررسی قرار داده‌ایم. در این مطلب روش درست درس خواندن را به‌طور‌کامل توضیح خواهیم داد و در مقاله‌ی بعدی به اشکال‌های رایجی خواهیم پرداخت که ممکن است برای شما ایجاد شود و راه رفع آن‌ها را خواهیم گفت.

روش درست درس خواندن را باید در ۳ قدم اساسی خلاصه نمود.

  • قدم نخست: مطالعه‌ی دقیق

  1. درس را با دقّت و کیفیت از روی یک منبع مناسب مطالعه نمایید.

ابتدا باید برای مطالعه‌ی خود یک منبع مناسب انتخاب نمایید. نخستین پیشنهاد ما به شما جزوه‌هایی است که از کلاس‌های خود برمی‌دارید و در واقع تصویری دقیق از تدریس معلّم شماست. در کنار این منبع، کتاب‌هایی که حاوی درس‌نامه‌های قوی و باکیفیت باشند نیز منابع بسیار خوب و مؤثری هستند. در این قسمت توجّه داشته باشید که با انتخاب منابع زیاد و متنوّع، شما به اطّلاعات بیشتری دست‌رسی پیدا نخواهید کرد و تنها خود را دچار سردرگمی کرده‌اید. پس منبعی مناسب و کارآمد از آنچه گفتیم تهیه کنید و همان منبع را با دقّت و بارها مطالعه نمایید و از تغییر منبع مگر در موارد خاص خودداری کنید.

حال که منبع را انتخاب کرده‌اید، با دقّت و کیفیت شروع به مطالعه نمایید. مطالعه‌ای به‌دور از عجله که به شما حسّ یادگیری را القا نماید. در اینجا توجّه به دو نکته ضروری است.

نخست آن‌که دقیق مطالعه کنید امّا دچار وسواس نشوید. سعی کنید از برگشت‌های بی‌مورد خودداری کنید. بعضی از دانش‌آموزان در موقع درس خواندن با خواندنِ هر صفحه و گذشتن از آن فکر می‌کنند که صفحه‌ی قبل را فراموش کرده‌اند و دوباره برمی‌گردند. این‌کار منجر به وسواس مطالعه خواهد شد. درس را بخوانید و پیش بروید. نگران نقص‌ها نباشید. اگر نقصی وجود داشته باشد، در مراحل بعد مشخص خواهد شد.

دوّم آن‌که بخاطر داشته باشید مطالعهی نزدیک به کلاس بسیار مؤثر خواهد بود و در زمان هم صرفه‌جویی خواهد کرد.

 

  1. در هنگام مطالعه تمرکز داشته باشید.

سعی کنید وقتی مطالعه می‌کنید، تمرکز خود را حفظ کنید. عواملی که تمرکز شما را کاهش می‌دهند مثل موبایل، موسیقی (باکلام یا بی‌کلام)، صداهای زیاد و آزاردهنده‌ی اطراف و … را حذف یا کنترل کنید تا به‌دقّتِ مناسبی دست پیدا کنید. اگر از دانش‌آموزانی هستید که ذهنتان دچار عدم تمرکز است و بدون عامل بیرونی دچار فکرهای بیرون از درس می‌شوید، باید برای مطالعه، زمان مشخصی را قرار دهید و برای زمانتان هدفی تعریف کنید. مثلاً با خودتان توافق کنید که در یک ساعت ۱۰ صفحه از درس دینی یا ۱۰ تمرین فیزیک را حل می‌کنم. زمان را ثبت کنید و شروع به مطالعه نمایید. دقّت کنید که در زمان درس خواندن از جای خود بلند نمی‌شویم. این امر خود ما را دچار پرش ذهنی خواهد کرد. پس در زمان مشخصی پشت میز تحریرمان قرار می‌گیریم و کاری مشخص و قابل اندازه‌گیری را انجام می‌دهیم. اگر به کار نرسیدید، اشکالی ندارد. هر کاری تمرین می‌خواهد. تلاشتان را ادامه دهید تا مشکل کم‌رنگ و سپس حل شود. البتّه قرار‌دادن زمان، قدری شما را دچار اضطراب خواهد کرد امّا این میزان نگرانی برای رفع مشکل، لازم و کمک‌کننده خواهد بود.

(در مقالات آینده، تمرینات و روش‌های افزایش تمرکز را به‌طور دقیق برایتان خواهم گفت.)

  1. در محیط مناسب مطالعه نمایید.

خانه، کتابخانه، مدرسه و یا هر جایی که شما در آن تمرکز کافی داشته و راحت باشید، محیط مناسبی خواهد بود. محیطی آرام که به شما حسّ خوبی می‌دهد. لازم نیست ببینید دیگران چه‌کار می‌کنند. به خودتان رجوع کنید و محیط مناسب خودتان را انتخاب نمایید.

  1. نوشتن میتواند به شما کمک کند.

یکی از عواملی که تمرکز شما را به اوج خواهد رساند، نوشتن است. اگر خلاصه‌نویسی یا نکته‌برداری نمایید و یا حتّی اگر تنها مطالبی را که می‌خوانید روی کاغذی برای خودتان بنویسید و در آینده هم استفاده‌ای نکنید، باز هم تمرکز شما بالاتر خواهد رفت. این نکته را فراموش نکنید که کاربرد خلاصه‌نویسی و انواع روش‌های مطالعه‌ی مبتنی بر نوشتن به‌جز استفاده در مرورهای آینده، افزایش تمرکز و به‌تبعِ آن قدرت یادگیری است.

(در مقالات آینده روشهای مطالعه را بطور کامل برایتان توضیح خواهم داد.)

  • قدم دوّم: تست آموزشی

در این مرحله وارد تمرین آموخته‌ها می‌شویم. تمرین آموخته‌ها برای ما دو خاصیت مهم خواهد داشت. نخست آنکه اگر نقصی در مطالعهی ما باشد، آشکار خواهد شد. پس در هنگام مطالعه نگران نباشید و همان‌طور که گفتم، برنگردید. اگر اشکالی وجود داشته باشد، در این مرحله پیدا و رفع خواهیم کرد. و دوّم آن‌که به مطالعهی ما عمق خواهد بخشید؛ یعنی آموخته‌های ما در ذهن دقیق‌تر خواهد شد و به زوایای تاریک و نکته‌های ریز دست پیدا خواهیم کرد. همچنین در این مرحله مطالب در حافظه‌ی ما ثبت دقیق‌تری خواهد داشت. مراحل طی کردن این قدم به شرح زیر است:

  1. تستها را تکتک و بدون زمان حل کنید.

تست‌ها را به‌صورت تک‌تک حل کنید. یک تست را بدون زمان حل کرده و حلّ آن را بخوانید. بهترین منبع برای تست‌های این مرحله همان تست‌هایی است که در منبع مطالعاتی شما وجود دارد.

  1. بعد از پایان هر تست، نکته‌های لازم را یادداشت نمایید.
  2. بهتر است یادداشتها در همان منبع مطالعاتی انجام شود.

اصولاً سعی کنید، در تمام مراحل مطالعه و تا انتهای کار از پراکندگی بپرهیزید و مطالب را در یک‌جا جمع‌بندی کنید. بهترین جا برای جمع‌بندی همان منبع مطالعه است. هرچه نکته از هرجا پیدا می‌کنید در همان منبع یادداشت نمایید.

  1. این مرحله را آن‌قدر ادامه دهید تا به تسلّط برسید.

این مرحله باید تا رسیدن شما به تسلّط ادامه یابد. تسلّط یعنی «جایی که شما احساس ‌کنید، توانایی حلّ تست را پیدا کرده‌اید و در رجوع به حلّ تست‌ها نکته‌ای برای یادداشت و یادگیری وجود ندارد». معمولاً اگر ۱۵ تا ۲۰ تست را به‌صورت پشت‌سرهم درست حل کرده باشید و یا اشتباهاتتان فقط در حدّ محاسبات باشد، در موضوع به تسلّط رسیده‌اید. دقّت کنید که از این مرحله نباید بی‌توجّه عبور کنید.

  • قدم سوّم: تست آزمونی

در این مرحله که آخرین قدم کار است، از خودتان آزمون بگیرید. بهتر است تعداد تست‌ها را به تعداد تست‌های کنکور و در همان زمان قرار دهید تا به زمان آزمون نیز عادت کنید. کتاب‌هایی تحت عنوان آزمون در بازار وجود دارند که در صورت کیفیت مناسب پرسش‌ها، برای این مرحله بسیار مفید خواهند بود. دقّت داشته باشید که شاهکلید این قسمت زمان است. پس زمان را با دقّت و مانند آزمون کنترل نمایید.

در این قسمت نیز بعد از پایان آزمون، آن را تصحیح نمایید و نکته‌های لازم را یادداشت کنید. فراموش نکنید که همه‌ی نکته‌ها در یک منبع یادداشت ‌شوند. نکته‌ی بسیار مهمی که در این قدم باید به آن توجّه شود این است که این قدم یکی از مشکل‌ترین مراحل اجرای این روند است. اکثر دانش‌آموزان در این مرحله مشکل دارند و بسیاری از آن‌ها حتّی در جلسه‌ی کنکور هم دچار همین مشکل شده‌اند. پس اگر در این مرحله کار برای شما سخت است، وقت کم می‌آورید و نمی‌توانید به تست‌ها برسید، بدانید که بقیه هم مثل شما هستند. آزمون بدهید، آزمون بدهید و باز هم آزمون بدهید تا مشکل زمان حل شود. مهمترین عامل برای تسلّط بر زمان آزمون تمرین است. آن‌قدر تمرین کنید تا بتوانید تمام تست‌ها را ببینید و روی آن‌ها فکر کنید. این یعنی شما به زمان مسلّط شده‌اید و مطالعه‌ی شما کامل شده است.

در قسمت بعد به اشکالات مسیر مطالعه خواهیم پرداخت که اطمینان دارم اشکال شما هم در بین آن‌ها خواهد بود.

با ما همراه باشید…

 

آرزومند سربلندی همه‌ی فرزندان وطنم

مهندس عمران درویش

Telegram: @emran_darvish / @daryaft

Instagram: @emran_darvish / @daryaftpub

 

اشتراک گذاری

دسته بندی شده در : ,

برچسب ها: , , , , , , , , , , ,

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *