نشر دریافت > خبر هاي داغ داغ > مصاحبه رسانه‌ها با دکتر سبطی

مصاحبه رسانه‌ها با دکتر سبطی

۲۷ مهر ۱۳۹۶

Published by
چهارشنبه ۲۶ مهر ۱۳۹۶ – روزنامه همشهری

تغییرات کتاب‌های درسی کلید خورد

 علی‌اصغر محمدی:
پس از گذشت ۲۵روز از انتقاد رئیس‌جمهور در مراسم بازگشایی مدارس از محتوای کتاب‌های درسی، دبیرکل شورای‌عالی آموزش و پرورش به همشهری گفت: بازنگری کتاب‌های درسی در دستور کار شورای‌عالی آموزش و پرورش قرار گرفته است.

مهدی نویدادهم توضیح داد: عناوین و محتوای کتاب‌های درسی نیاز به بازنگری دارد، در بخش عناوین کتاب‌هایی مانند تفکر و پژوهش، کار و فناوری، سبک زندگی و سواد رسانه‌ای و مطالعات فرهنگی، همگی معطوف به نیازهای آینده است. باید بخشی از آموزش‌های کلاسیک رسمی کاسته و میدان برای این بحث‌ها باز شود.

وی توضیح داد: کتاب «تحلیل فرهنگی» از امسال به جدول دروس پایه یازدهم رشته علوم و معارف اسلامی اضافه شده و سال آینده هم این کتاب به پایه دوازدهم رشته علوم انسانی اضافه می‌شود. این درس با توجه به نقشی که امروزه فرهنگ در مراودات انسانی پیدا کرده و پیش بینی می‌شود که انسان آینده انسان فرهنگی باشد و مولفه‌های فرهنگی در تصمیم‌گیری‌های فردی و اجتماعی او بیش از گذشته نقش آفرینی کند، به جدول دروس دانش‌آموزان اضافه شده‌است. هنوز مشخص نیست که آیا کتاب جدیدی به کتاب‌های درسی دانش‌آموزان افزوده خواهدشد یا نه، ‌این موضوع باید در شورای‌ عالی آموزش و پرورش بررسی شود و در صورت نیاز کتاب جدید هم به کتاب‌های درسی اضافه خواهدشد.

وی اظهار کرد: آینده‌نگاری به عنوان یک رویکرد باید در درس‌های مختلف ردیابی شود، مثلا در کتاب تاریخ به جای اینکه صرفا حوادث تاریخی درج شود، تحلیل تاریخی برای مواجهه با پدیده‌های آینده، عبرت‌آموزی و درس‌آموزی از گذشته برای زندگی در آینده به آن اضافه شود. الان در کتاب تاریخ پایه دهم این رویکرد حاکم است. کتاب‌های تفکرو پژوهش و سبک زندگی با همین رویکرد اضافه شده است.

نویدادهم افزود: تأکید رئیس‌جمهور به‌عنوان رئیس شورای‌عالی آموزش و پرورش یک فرصت جدیدی را برای این کار ایجاد کرده‌ تا به‌صورت جدی‌تر از گذشته پیگیری و اجرا شود. با توجه به سخنان رئیس‌جمهور یقینا در محتوای کتاب‌های درسی بازنگری جدی خواهیم کرد.

دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش گفت: نکته‌ای که رئیس‌جمهور به آن اشاره کرد، ‌بسیار حساس و جدی است که آموزش و پرورش باید با نگاه آینده‌پژوهانه، افراد را برای آینده آماده کند. این بحث در طراحی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش نیز مورد توجه دست‌اندرکاران و برنامه‌ریزان بوده است. تعبیری که من به‌کار می‌بردم این است که دانش‌آموزان امروز ما شهروندان آینده هستند و چند دهه می‌خواهند در آینده زندگی کنند.

وی با بیان اینکه آینده چه اقتضائاتی دارد و چه مهارت‌ها و شایستگی‌هایی امروز ما به آنها یاد می‌دهیم که به درد فردای آنها بخورد، یکی از بحث‌های بسیار جدی است که در دنیای تعلیم و تربیت مطرح است. بحث آینده‌نگری و آینده‌پژوهی یکی از بحث‌های بسیار جدی است که در همه دستگاه‌ها مطرح است و به‌نظر من در آموزش و پرورش بیش از سایر دستگاه‌ها باید پیگیری شود و برنامه‌ریزی‌ها باید ناظر برآینده باشد و نه گذشته. مطلوب را باید در آینده جست‌وجو کنیم و نه در گذشته، این را به‌عنوان یک اصل قبول دارم.

به گفته دبیرکل شورای‌عالی آموزش و پرورش مبنای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش نیز همین بوده‌ که آموزش و پرورش امروز ما پاسخگوی نیاز فردای ما نیست و باید چاره‌ای اندیشید. با این دیدگاه اقداماتی انجام شده و در همه عناصر آموزش و پرورش ازجمله کتاب‌های درسی باید بازخوانی و بازتولید اتفاق بیفتد. طی ۴دهه گذشته در کتاب‌های درسی تحولات خوبی رخ داده ولی سخنان رئیس‌جمهور نشان می‌دهد که این تحولات کافی نبوده و انتظارات مسئولان نظام بیش از این است.

نویدادهم تصریح کرد: سخنان رئیس‌جمهور مسئولیت جدیدی را بر دوش شورای‌عالی آموزش و پرورش، سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی و وزیر آموزش و پرورش قرار داده تا با یک بازنگری جدی با شتاب و عمق و گستردگی بیشتری این الزامات و شایستگی‌های مورد نیاز آینده را در برنامه‌های امروز آموزش و پرورش ساری و جاری کنند.

وی با بیان اینکه تغییر کتاب‌های درسی کار بسیار دشواری است، گفت: اینکه ما چه تصویری از‌ آینده داریم، پیش‌بینی‌ای که برای تحولات آینده می‌کنیم به‌ویژه در ابعاد فناوری و اینکه چه تأثیری در سبک زندگی مردم دارد و چه تحولاتی اتفاق می‌افتد، بحث بسیار پیچیده‌ای است که به‌راحتی نمی‌توان تصور کرد. برای مثال در۲۰سال آینده، زندگی چگونه خواهدبود و به چه مهارت‌هایی نیاز دارند.

دبیرکل شورای‌عالی آموزش و پرورش توضیح داد: بحثی که در سند به آن رسیدیم این بود که به‌دلیل مبهم و غیرقابل پیش‌بینی‌بودن تحولات آینده، مهارت‌های عمومی به دانش‌آموزان آموزش داده شود و ‌به همین دلیل واژه شایستگی‌ها در سند تحول آمده است. شایستگی‌هایی که برای خوب‌زیستن مورد نیاز بچه‌هاست، سوادهای موردنیاز که سواد خواندن و نوشتن یکی از آنهاست و ابعاد دیگری هم دارد و شورای‌عالی آموزش و پرورش این مسائل را پیگیری می‌کند.

دکتر هامون سبطی، کارشناس آموزشی درباره ضرورت بازنگری کتاب‌های درسی به همشهری گفت: تغییر کتاب‌ها از اول ابتدایی تا پایان دوره متوسطه کار خوبی بود که در چند سال اخیر تفاق افتاد، ولی تغییر ۱۲سال کتاب درسی و به‌ویژه اینکه وقتی به دوره دوم متوسطه می‌رسیم در رشته‌های مختلف تقسیم می‌شود کاری است که از عهده یک سازمان هر چقدر هم که عریض و طویل باشد، برنمی‌آید.

وی با بیان اینکه ما شتابزدگی را در اجرای این برنا‌مه‌ها و راهبردها می‌بینیم، توضیح داد: گاهی کتاب نوشته شده و سال بعد آن کتاب ویرایش نشده و چند فصل از آن کم یا اضافه شده‌ است. وقتی شتاب کار زیاد باشد، چنین اتفاقاتی طبیعی است، خب این برای آموزش و پرورش، معلم و دانش‌آموزان هزینه‌بر است.

  • ضرورت بازنگری کتاب‌های درسی

دکتر سبطی با اشاره به اینکه ضرورت تغییر از چند جهت خودش را نشان می‌دهد، اظهار کرد: یکی اینکه دنیا تغییر می‌کند و معارف بشری تغییر می‌کند و باید ردپای آن در کتاب‌های درسی دیده شود. البته باید به این نکته توجه داشت که ما در آموزش پیش از دانشگاه پایه‌ها را می‌گوییم و تنه درخت علم خیلی تغییر نمی‌کند. دلیلی ندارد که برای اینکه اثبات کنیم کتاب‌های درسی ما به‌روز است، سرشاخه‌ها را به‌صورت وصله‌شده در کتاب‌های درسی بگنجانیم بدون اینکه مطمئن باشیم دانش‌آموز ما با پایه علم آشنا شده یا نه. گاهی به‌نظر می‌رسد در تغییر کتاب‌ها اندکی از اصل دور شده‌ایم و به فرع پرداخته‌ایم. وی افزود: تغیر کتاب‌های درسی ضروری است منتها این دلیل نمی‌شود که همه‌‌چیز کتاب‌های درسی تغییر کند و نباید از آن طرف بام بیفتیم.

  • دانش‌آموزان برای فردا تربیت نمی‌شوند

رئیس‌جمهور اول مهر امسال در مراسم بازگشایی مدارس با انتقاد از کتاب‌های درسی گفت: وقتی امروز کتاب‌های درسی را باز می‌کنیم غیر از عوض‌شدن جلد، فونت، عکس و تغییر بعضی عبارت‌ها نسبت به زمانی که ما درس می‌خواندیم، تغییر چندانی نکرده است.

حجت‌الاسلام حسن روحانی توضیح داد: درحالی‌که ما باید دانش‌آموزان را حداقل برای ۱۲سال آینده تربیت کنیم، کتاب‌های درسی ما دانش‌آموز را برای دیروز تربیت می‌کند نه برای فردا و حتی امروز.

وی تأکید کرد: این مسئله باید باور نویسندگان کتاب‌های درسی شود که دانش‌آموزان می‌توانند در بیان پاسخ‌ها از آنها بهتر باشند و با مقدمه، مطلب، بیان و جملات بهتری حرفشان را بیان کنند. باید بگذاریم بخش بزرگی از کتاب‌های درسی ما توسط دانش‌آموزان در سال‌های آینده نوشته شود و روی خلاقیت و مهارت دانش‌آموزان تکیه کنیم.

  • در تولید کتاب‌های درسی نباید واپسگرا باشیم

چند روز پس از انتقاد رئیس جهمور به کتاب‌های درسی، رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی با بیان اینکه وظایف این وزارتخانه ناظر به آینده است و نباید در تولید کتاب‌های درسی واپسگرا باشیم، گفت: سخنان رئیس‌جمهور مبنی بر تربیت دانش‌آموزان برای آینده کاملا درست است زیرا ما باید هر نسل را برای ۲۰سال بعد تربیت کنیم.

حجت‌الاسلام محی‌الدین بهرام‌محمدیان با تأکید بر اینکه تلاش خواهیم کرد ابعاد مختلف سخنان رئیس‌جمهور درباره تغییر محتوای کتاب‌های درسی را فهم کرده و الزامات انجام آن را مهیا کنیم، افزود: برنامه‌ریزی‌های فعلی تا افق۱۴۰۴ طراحی شده و شاید در این زمینه نقایصی وجود داشته باشد که باید جبران شود.

رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی درخصوص انتقاد رئیس‌جمهور در آیین آغاز سال تحصیلی از قدیمی‌بودن محتوای کتاب‌های درسی نیز بیان داشت: فعالیت‌های انجام شده در رابطه با تغییر محتوای کتاب‌های درسی در قالب گزارش مفصلی در اختیار وی قرار داده می‌شود و به‌طور قطع پس از ارائه این گزارش، دریافت نظرات دکتر روحانی برای آموزش و پرورش بسیار راهگشا خواهد بود.

  • مخالفت با انتقاد رئیس‌جمهور

به فاصله یک هفته از واکنش رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی با انتقاد از کتاب‌های درسی، مدیرکل دفتر تالیف کتب درسی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی گفت: شاید کمی در ارائه کارهایمان ضعیف عمل کرده باشیم که انتقاد نسبت به کتب درسی بالاست.

محمود امانی طهرانی در نشست خبری با خبرنگاران اظهار کرد: بازبینی کتب درسی هر ۵ سال یک‌بار و بازتالیف کتب درسی هر ۱۰سال یک‌بار صورت می‌گیرد. هر کتاب در ابتدای تالیف قبل از آنکه بیرون بیاید یک مرحله جدی بازبینی توسط ۶۴ معلم از ۳۲ استان کشور می‌گذراند. هرکتاب درسی ۲سال آزمایشی اجرا، رصد و اصلاح و ارزشیابی‌های دوره‌ای انجام می‌شود.

بسیاری از کارشناسان معتقدند که تالیف کتاب‌های درسی پس از تغییر ساختار آموزشی به ۳-۳-۶ و از دوره وزارت حاجی‌بابایی، به‌صورت شتابزده انجام می‌شود و این روندی که مدیرکل دفتر تالیف کتب درسی سازمان پژوهش اعلام کرده، رعایت نمی‌شود.

 .

مصاحبه‌ی همشهری با دکتر سبطی

۱۶مهر۱۳۹۶

دستور رئیس‌جمهور برای بررسی سهمیه‌های کنکور

اجتماع > آموزش – علی‌اصغر محمدی:
پس از اعتراض‌های برخی داوطلبان گروه آزمایشی علوم تجربی به نتایج کنکور امسال و بررسی موضوع در کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس، رئیس کمیسیون آموزش مجلس در نامه‌ای از رئیس جمهور خواست تا به این موضوع رسیدگی کند.
حالا وزیر بهداشت اعلام کرده که با دستور رئیس‌جمهور، گروهی در شورای‌عالی انقلاب فرهنگی مأمور شده‌اند با بررسی سهمیه‌های مختلف در کنکور، زمینه‌های اجرای عدالت آموزشی در کشور فراهم شود.

وزیر بهداشت و آموزش پزشکی در مراسم آغاز سال‌تحصیلی دانشگاه‌ها در دانشگاه تهران گفت: متأسفانه باید بپذیریم که در کشور ما هنوز هم عمده فعالیت و تلاش بسیاری از مراکز آموزش عالی، افزودن رشته‌ها و دادن مدرک است. نظام سلامت با بهره‌مندی از ۱۹هزار عضو هیأت علمی در بیش از ۶۰ دانشگاه علوم پزشکی کشور، تربیت حدود ۲۰۰هزار دانشجو، تولید یک‌سوم دانش و تربیت نیروی متخصص را برعهده دارد.

سیدحسن هاشمی با بیان اینکه توجه ناکافی در حوزه آموزش‌عالی به وزارت بهداشت، موجب شده دانشگاه‌های علوم پزشکی متناسب با جایگاه علمی خود از منابع انسانی و مالی برخوردار نباشند، توضیح داد: یکی از چالش‌های عدم‌دستیابی به دانشگاه‌های نسل سوم و چهارم، وجود سهمیه‌های متعدد، به‌ویژه سهمیه‌های مصوب در مجلس شورای اسلامی است؛ به‌طوری که تفاوت معنی‌داری در رتبه‌های ورودی به دانشگاه‌ها دیده می‌شود. تفاوت رتبه‌ها در یک کلاس درسی در گروه پزشکی، گاهی بیش از۶۰ هزار رتبه است.

ماجرا از زبان یک کارشناس
دکتر هامون سبطی، مدیر انجمن ناشران آموزشی کشوردر این‌باره به همشهری گفت: اعتراض‌های گسترده داوطلبان گروه علوم تجربی موجب شد تا این شائبه مطرح شود که اشتباهی در اعلام نتایج کنکور در سازمان سنجش رخ داده ‌باشد، از طرفی وعده‌های بی‌پایه و اساسی که برخی امیدفروشان سودجو به داوطلبان کنکور داده بودند دامنه اعتراض‌ها را بیشتر نیز کرد. موضوع نهایتا در سازمان‌های مردم‌نهاد و کمیسیون آموزش مجلس بررسی شد.

وی با بیان اینکه در بررسی‌های خود به این نتیجه رسیدیم که در کنکور امسال چند اتفاق رخ داده افزود: در سال‌های گذشته ۲۵درصد سهمیه دانشگاه‌ها به ایثارگران اختصاص پیدا می‌کرد، به این شرط که فردی که از این سهمیه ایثارگری استفاده می‌کند ۷۰درصد نمره تراز آخرین فردی را که در یک رشته‌محل خاص قبول شده کسب کرده باشد. تعداد این داوطلبان در چند سال اخیر کاهش پیدا کرد و خیلی از آنها موفق نمی‌شدند که واجد شرایط ۷۰درصد شوند؛ بنابراین طی سال‌های قبل تا سال۹۵ بخشی از این سهمیه ۲۵درصدی خالی می‌ماند و به داوطلبان آزاد یا مناطق اختصاص پیدا می‌کرد. در واقع روی کاغذ سهمیه مناطق آزاد ۷۵درصد بود ولی در عمل ۸۵ تا ۹۰درصد به آنها اختصاص می‌یافت. امسال مجلس قانونی را تصویب کرد که براساس آن شروط بهره‌مندی از سهمیه ایثارگران در کنکور تسهیل و ۵درصد به سهمیه قبلی اضافه شد. استقبال از این سهمیه ۵درصدی بیش از آن چیزی بود که تصور می‌شد. ظرفیت سهمیه ۵درصدی خیلی زود تکمیل شد و ده‌ها هزار نفر از سهمیه ۵درصدی به سهمیه ۲۵درصدی منتقل شدند و چون پایه درسی آنها قوی بود شرط ۷۰درصد آخرین نفر هر رشته‌محل را نیز به راحتی کسب کردند. در واقع امسال ۳۰درصد سهمیه دانشگاه‌ها به ایثارگران و خانواده‌های محترم آنها اختصاص پیدا کرد. به این ترتیب ظرفیت سهمیه آزاد نسبت به سال‌های قبل کمتر شد؛ همچنین به‌دلیل خروج چندده‌هزارنفر از سهمیه آزاد و ورود به سهمیه ۵درصدی، ‌کسی که امسال در سهمیه آزاد رتبه مثلا ۲هزار را کسب کرده قابل قیاس با رتبه ۲هزار سال۹۵ نیست.

این تغییرات به داوطلبان اطلاع‌رسانی نشد و داوطلبان توقع داشتند طبق روال سال‌های قبل با رتبه ۲هزار در رشته‌محلی که سال‌های قبل داوطلبان به راحتی پذیرش می‌شدند، پذیرفته شوند، بر همین اساس انتخاب رشته کردند. وی با اشاره به اینکه اگر این داوطلبان می‌دانستند در رشته‌محل‌های سال‌های قبل قبول نمی‌شوند، ‌رشته‌های دیگری را نیز انتخاب می‌کردند، گفت: الان داوطلبانی هستند که با رتبه ۷۰۰ در رشته‌محلی که با معیارهای سال گذشته انتخاب کرده قبول نشده ‌است؛ بنابراین اتفاقی فراتر از قانون رخ نداده، فقط ضعف اطلاع‌رسانی مشهود بوده که نیازمند همکاری وزارت بهداشت است.

مصاحبه همشهری با دکتر سبطی و عضو کمیسیون آموزش مجلس درباره ی بازار مکاره‌ی انتخاب رشته
۲۱مرداد۹۶

.

کلاهبرداری در بازار انتخاب رشته

انتخاب رشته در کنار کلاس‌های تست‌زنی، کتاب‌ها، نرم‌افزارها و مشاوره یکی از بازارهای داغ کنکور است.

هر سال با برگزاری کنکور، گردش مالی بخش دیگری از منظومه کنکور شتاب می‌گیرد و همه‌ی نگاه‌ها معطوف به بحث انتخاب رشته می‌شود. مراکز انتخاب رشته قارچ‌گونه از زمین بیرون می‌جهند و با وعده‌های پوشالی مانند تضمین قبولی در رشته یا دانشگاه خاص، از داوطلبان هزینه‌های هنگفت ۳۰۰ هزار تا ۲ میلیون تومانی دریافت می‌کنند. هیچ تضمینی هم در این باره وجود ندارد و کسی هم پاسخگو نیست. هیچگاه دستگاهی نیز نظارتی بر این بازار ندارد و سودجویان از این آب گل‌آلود ماهی خود را صید می‌کنند.

۲ ادعای دروغ

آموزش و پرورش البته هزار و ۵۰۰ پایگاه مشاوره انتخاب رشته کنکور در کشور دایر کرده که با هزینه‌ای بیش از ۹۰ تا ۱۱۰ هزار تومان این کار را انجام می‌دهند اما بخش‌های مختلف در وزارت آموزش و پرورش هرگونه همکاری کادر خود با مؤسسات انتخاب رشته را تکذیب کرده‌اند.

برخی از این مؤسسات در تبلیغات محیطی و حتی رسانه‌ای خود نام مدیران بخش‌های مختلف را به عنوان مشاوران‌شان اعلام می‌کنند. ادعای دروغ دیگر این مؤسسات «قبولی تضمینی» است. هامون سبطی، مدیر مسئول انجمن فرهنگی ناشران آموزشی که در حوزه‌ی کنکور فعالیت دارد به همشهری می‌گوید: «واژه قبولی تضمینی بیش‌تر شیوه‌ای برای کلاهبرداری است. یعنی چه قبولی تضمینی؟! اگر منظور دانشجو شدن فرد است که نیاز به مشاوره ندارد و الان در ۲ گروه انسانی و تجربی همه‌ی کسانی که شرکت کرده‌اند در جایی سرانجام پذیرفته می‌شوند. اما قبولی تضمینی در همه دانشگاه‌ها یا حتی دانشگاه‌های برتر به جز در مواردی که کاملاً مبرهن است، مثلاً رتبه‌ی فرد زیر هزار شده، هیچ معنایی ندارد. تنها چیزی که می‌تواند جای ۲ تا رشته‌محل را عوض کند، علاقه‌ی داوطلب است. به داوطلبان توصیه می‌کنم براساس شخصیت، علاقه، شرایط خانوادگی و پرس‌و‌جو از دانشجوای و افراد شاغل در رشته‌های مختلف، رشته‌ی خود را انتخاب کنند. داوطلبان باید بررسی کنند که در آینده از کار کردن در کدام رشته‌ها لذت می‌برند؟ بیش از آن‌که ما نیاز به مشاوره‌ی انتخاب رشته داشته باشیم به مشاوره‌ی شخصیتی و شغلی نیاز داریم.

.

(۲۶ اسفند۹۵) هرزآموزی از آنتن صدا و سیما

در تبلیغات صدا و سیما بسته‌های کنکور، راه ورود به دانشگاه معرفی می‌شود و نیازی به آموخته‌های مدرسه نیست!

گفتگوی وی‍ژه‌نامه‌ی نوروزی همشهری با دکتر هامون سبطی مدیر مسئول انجمن فرهنگی ناشران آموزشی کشور و عضو کمیته ارزیابی منابع آموزشی و تربیتی وزارت آموزش و پرورش

 

صدا و سیما بدون توجه به عواقب تبلیغ محصولات کنکوری، آنتن را در اختیار افرادی قرار داده که در بین کارشناسان آموزشی به «هرزآموز» شهره هستند. در این برنامه‌ها، بسته‌های آموزشی طوری تبلیغ می‌شود که گویی ۱۲ سال آموزش مدرسه‌ای، هیچ بوده و با استفاده از آن بسته‌ها می‌توان ره صد ساله را یک شبه پیمود. برخی کارشناسان معتقدند صدا و سیما بدون در نظر گرفتن عواقب کارش، آنتن را در اختیار افراد سودجو قرار داده تا بخشی از بودجه مورد نیازش را تأمین کند. در این باره با دکتر هامون سبطی، مدیر مسئول انجمن فرهنگی ناشران آموزشی کشور و عضو کمیته ارزیابی منابع آموزشی و تربیتی وزارت آموزش و پرورش گفت‌وگو کرده‌ایم.

 

آقای دکتر، تبلیغ کنکور و بسته‌های آموزشی از سوی مؤسسات مختلف در شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی به اوج رسیده است. نظر شما چیست؟

ببینید، بستر پیدایش این پدیده، چند میلیون دانش‌آموز دبیرستانی است که داوطلب ورود به دانشگاه هستند. تحصیلات دانشگاهی خوب برای دانش‌آموزان ایرانی، یک آرزو و آرمان است. این وضعیت می‌تواند یک سرمایه ملی تلقی شود. بی‌تردید اینکه اغلب جوانان ما، ورود به دنیای دانش و فرهنگ را بزرگ‌ترین هدف زندگی خود می‌دانند و برایش در گسترده‌ترین آزمون علمی جهان به رقابت می‌پردازند، یک افتخار فرهنگی و ملی به شمار می‌آید. اما این سکه روی دیگری هم دارد که خطرناک است. جمعیت چند میلیونی، بازاری نیست که از نگاه سودجوها و کاسب پیشه‌ها دور بماند. چند میلیون مشتری کم سن که با شور و شوق حاضر هستند همه دارایی خود و خانواده‌شان را برای ورود به رشته‌ها و دانشگاه‌های دلخواهشان، در طبق اخلاص بگذارند. این بازار بسیار وسوسه‌انگیز است و در نبود نظارت سازمان‌ها و دستگاه‌های دولتی، به سرعت یک بستر تجارتی سیاه می‌شود که متأسفانه در حال حاضر شده است. آشکار است که این چند میلیون دانش‌آموز داوطلب ورود به دانشگاه، ضریب هوشی و توانمندی‌های یکسانی ندارند اما متأسفانه وقتی همگی چند رشته خاص را در دانشگاه‌هایی معدود، هدف خود قرار بدهند، راه برای سوداگری سیاه‌بازان و کلاهبرداران آموزشی باز می‌شود تا فرایند یاددهی ـ یادگیری را در حد شعبده‌بازی و معرکه‌گیری پایین بیاورند و علم و فرهنگ را به بازی بگیرند. این افراد با ابداع روش‌های فریبکارانه، داوطلبانی را که اغلب خودشان نیز می‌دانند آمادگی تحصیل در رشته‌های خاص و پرطرفدار را ندارند، با این امید واهی که حل تست‌های کنکور نیاز به تفکر و تحلیل ندارد فریب می‌دهند و به آنها با قیمت‌هایی گزاف، امید می‌فروشند!

در بقیه کشورها هم‌چنین وضعیتی وجود دارد؟

اصولاً در همه کشورها، نخبگان جذب رشته‌های خاص می‌شوند و اگر غیر از این باشد، نهایتا به جامعه آسیب می‌رسد. اما راه برای این کلاهبرداری‌ها بسته است. اینجا و در بازار کنکور ایران، هرزآموزان می‌گویند که شما از یک سری فرمول‌ها و تکنیک‌های جادویی غافل هستید و فقط ما آنها را در چنته داریم؛ تکنیک‌هایی که باعث می‌شود، بدون اینکه زحمت اندیشیدن را به خود راه بدهید، با نگاه کردن به صورت یک سؤال به گزینه درست برسید و متعاقب آن در رشته‌ها و دانشگاه‌های خاص قبول شوید.

واقعا ممکن نیست این ادعا درست باشد؟

به هیچ‌وجه. ولی ما نمی‌توانیم از یک دانش‌آموز ۱۶ ـ ۱۷ ساله توقع داشته باشیم که چنین ادعایی را به‌ویژه وقتی از صدا و سیما پخش می‌شود، معتبر نپندارد. یعنی ما با یک عوا‌م‌فریبی ملی روبه‌رو هستیم، همه می‌دانند که نابرده رنج گنج میسر نمی‌شود ولی افرادی هستند که برای سود آنی خود، خلاف این را به جوان ایرانی القا می‌کنند و آینده جوانان و از آن مهم‌تر آینده کشور را به مخاطره می‌اندازند. شما مطمئن باشید که اساس کار این افراد نفع مادی خودشان است و بس.

یعنی افرادی را که دنبال نفع مادی هستند، باید سرزنش کنیم؟

خیر، دنبال نفع مالی بودن خوب هم هست، حتی در حوزه دانش و فرهنگ. افرادی در این حوزه در پی منفعت مالی هستند اما از اصول اولیه اخلاق و قوانین جاری کشور پیروی می‌کنند، حق بیمه و مالیات می‌پردازند و به تعهدات خود در قبال مشتریان پایبندند. اینان کارآفرینانی هستند که سود فعالیت‌های فرهنگی ـ اقتصادی خود را در این کشور هزینه می‌کنند و موجب شکوفایی اقتصادی می‌شوند؛ مانند بسیاری از ناشران یا تهیه‌کنندگان سینما. اما مشکل، افراد یا مؤسساتی نوظهور هستند که با عوام‌فریبی و بیان گزاره‌های غیرعلمی و خالی کردن علم و ادب از محتوای واقعی آن، به دانش‌آموزان ضعیف می‌گویند که بدون فکر کردن و دریافت عمیق مسائل، می‌شود در آزمون سراسری جزو برترین‌ها شد! شما این برنامه‌ها را نگاه کنید؛ مجری یا به‌اصطلاح معلم آن بیشتر شبیه هنرپیشه‌های سینماست؛ درس نمی‌دهد، نقش بازی می‌کند. دانش‌آموز ساده‌دل هم فکر می‌کند این یک فرصت طلایی و معجزه‌آساست که صدا و سیما در اختیار او گذاشته و با بهره‌گیری از آن می‌تواند پله‌های موفقیت و خوشبختی را یکی در میان طی کند! مخاطب فکر می‌کند اگر پولی هم مطالبه می‌شود حق آنهاست و مبلغ درخواستی را براساس اعتمادی که به صدا و سیما دارد، می‌پردازد. این در حالی است که سؤالات کنکور با اینکه ساختار گزینه‌ای دارد، با یقین به شما می‌گویم که از سطح علمی بالایی برخوردار است و اغلب پرسش‌های آن جنبه تحلیلی و حتی ابتکاری دارد؛ بنابراین با هیچ تکنیک از پیش‌ساخته که پایه علمی نداشته باشد، نمی‌توان به آنها پاسخ داد.

اوضاع کاسبی‌شان چطور است؟

حتما کارشان سکه است که می‌توانند از پس هزینه‌های بالای اجاره آنتن تلویزیون آن هم در پربیننده‌ترین ساعات بربیایند. بعد هم عرضه، یعنی تقاضایی وجود دارد. حتما مردم از این برنامه‌ها استقبال می‌کنند که عده‌ای حاضرند آن را تولید کنند. دانش‌آموزان باهوش و خانواده‌هایشان کمتر فریب اینگونه تبلیغات را می‌خورند، ولی کم نیستند دانش‌آموزانی که فکر می‌کنند با این بسته‌های جادویی می‌توانند راه سخت و دشوار کنکور را یک شبه طی کنند و به این ترتیب در دام این مؤسسات می‌افتند. خانواده‌های آنها هم به میل خودشان یا اصرار فرزندشان پول‌های زیادی به این افراد می‌دهند. این داوطلبان که توقع دارند پس از پرداخت میلیون‌ها تومان، با استفاده از بسته‌های آموزشی آنها در آزمون سراسری موفق شوند، وقتی به نتیجه دلخواه نمی‌رسند، دچار عوارض روحی و رفتاری شدیدی می‌شوند.

چه پیشنهادی به مسئولان صدا و سیما دارید؟

پیشنهاد ما به مدیران محترم صدا و سیما ـ که پیش‌تر طی نامه‌ای از سوی انجمن فرهنگی ناشران آموزشی به مدیر کل بخش مربوطه رسما آن را به حضورشان تقدیم کرده‌ایم ـ این است که از مشاوران و مدرسان محترمی که در برنامه‌های مشارکتی رسانه ملی به امر آموزش و تربیت جوانان کشور مشغول هستند، حتما مدارک تحصیلی بخواهند. کاری که در کمال تعجب در حال حاضر گویا انجام نمی‌شود! متأسفانه در این برنامه‌ها ادعاهایی درباره مدارک تحصیلی و تجارب علمی و پژوهشی از سوی برخی افراد مطرح شده که بی‌اساس بودن آنها آشکار است. هر فردی که با سیستم دانشگاهی آشنا باشد می‌داند که این نوع ادعاها فقط برای فریب دانش‌آموزی است که هنوز پایش به دانشگاه باز نشده است. البته در کنار همین جاعلان عناوین و افتخارات علمی، استادان بزرگی نیز حضور دارند که مطالب علمی و ارزشمندی را ارائه می‌دهند. افزون بر این، در برنامه‌های مشارکتی صدا و سیما، محصولاتی به‌صورت پیامکی تبلیغ می‌شود که متأسفانه از سوی سیستم‌های بازرسی صدا و سیما بررسی نمی‌شود.

شما مطمئن هستید بسته‌های تبلیغ شده به لحاظ محتوا بررسی نمی‌شوند؟

بله، من مطمئن هستم که بررسی نمی‌شوند، این موضوع را پیگیری کرده‌ایم. وزارت محترم ارشاد درباره این موضوع سکوت کرده و البته شاید حق هم دارد. وزارت ارشاد می‌تواند در این‌باره نظر بدهد که محتوای این سی‌دی‌ها با قوانین موضوع کشورمان مطابقت دارد یا نه. اما این کافی نیست.

تشخیص مناسب بودن محتوای بسته‌های آموزشی بر عهده کدام دستگاه است؟

مشکل اصلی همین است. وقتی یک سی‌دی محتوایش از ابتدا تا انتها، آموزشی یا تبلیغ کالاهای آموزشی است، اصولا وزارت آموزش و پرورش می‌تواند تشخیص دهد که آیا آن محتوای آموزشی با برنامه‌ریزی‌ها و هدف‌گذاری‌های کلان آموزشی کشور همخوانی دارد یا خیر. البته اگر آزمون سراسری را در حیطه نظارت سازمان سنجش آموزش کشور بدانیم، این سازمان نیز می‌تواند در این زمینه مرجع نظارت باشد. پس اظهارنظر در این‌باره در حیطه اختیارات وزارتخانه‌های آموزش و پرورش و علوم است و یا باید آن را به تشکل‌های علمی و فرهنگی معتبر واگذار کنند. برخی از سی‌دی‌های آموزشی موجود در کشور از وزارت آموزش و پرورش مجوز دارند و قیمت آنها نیز منصفانه و مصوب است، ولی بهای سی‌دی‌هایی که در برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی تبلیغ می‌شوند گزاف است و افزون بر آن وزارتخانه‌های آموزش و پرورش، ارشاد و بازرگانی بر آنها نظارت ندارند. محتوای آموزشی این سی‌دی‌ها نیز مورد تأیید هیچ مرجعی نیست.

harzamoozi

.

شنبه, ۳۰ بهمن , ۱۳۹۵

مصاحبه‌ی روزنامه‌ی کلید با دکتر هامون سبطی

معضل عرضه غیرقانونى محصولات فرهنگى و آموزشى

معضل عرضه‌ی غیرقانونى محصولات فرهنگى و آموزشى، چند سالى است که به شکل فزاینده‌اى صنعت نشر و زندگى فرهنگى و اقتصاد اهل قلم را به مخاطره انداخته است تا جایى که پربسامدترین موضوع مطرح شده در جلسه‌ی اخیر اصحاب نشر و قلم (در هتل المپیک) با وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامى جناب صالحى امیرى، همین مورد بوده است.

در این باره با دکتر هامون سبطى مدیر مسئول انجمن فرهنگى ناشران آموزشى کشور گفت و گویى داشتیم:

آقاى دکتر به نظر شما دلایل گسترش تقلّب و جعل محصولات فرهنگى در سال‌هاى اخیر چیست و چه پیامدهایى دارد؟

متأسفانه حقوق نگارنده و پدیدآورنده در فرهنگ ما چندان جا نیفتاده است. این مشکل سابقه‌ی تاریخى و حقوقى دارد. ابوعلى بلعمى در قرن چهارم وزیر فرهیخته‌ی سامانیان بود امّا پس از ترجمه‌ی تاریخ طبرى از تازى به پارسى، نام خود را بر متن ترجمه شده‌ى جریر طبرى نهاد و این موضوع قبول عام یافت تا جایى که ما هنوز آن‌را به نام تاریخ بلعمى مى‌شناسیم نه ترجمه و اقتباس بلعمى از تاریخ طبرى. دست بردن در آثار ادبى از سوى کاتبان عادت دیرینه‌اى بود که باز هم چندان مورد نکوهش و عتاب قشر فرهیخته‌ی جامعه نبود و در فقه قدیم نیز به این‌گونه سرقت‌هاى علمى و فرهنگى به چشم عملى مجرمانه نگاه نمی‌شد، زیرا قراردادى میان پدیدآورنده و جاعل یا سارق اثر برقرار نشده بود که بتوان به آن استناد کرد.

البته این موضوع ویژه‌ی فرهنگ ایرانى نبود و جعل و سرقت علمى در مغرب زمین نیز داستانها داشت. امّا ادامه‌ى حیات و مخاطره‌آمیزتر شدن این آفت در ایران امروز، دیگر قابل توجیه و تحمّل نیست . شاید مدرک‌ستیزى مدشده در دهه‌ی اخیر و همچنین گسترش انفجارى شبکه‌هاى اجتماعى و صدالبته کم‌توجّهى مسئولان به این امر زمینه‌ساز گستردگى این آفت خطرناک شده باشد.

اخیراً دیده شده فقط چند روز پس از نشر یک کتاب، پى‌دى‌اف آن به شکل رایگان در سایت‌ها و کانال‌هاى تلگرامى پخش مى‌شود! این یعنى ورشکستگى ناشر و دلشکستگى و سرخوردگى پدیدآورنده‌ی اثر. با این کار داریم قلم را در دست نویسندگان مى‌شکنیم امّا به شکل دیجیتال و بدون تولید صدا! صداى نویسنده هم که به جایى نمى‌رسد. این پدیده براى اهالى موسیقى و سینما نیز آزاردهنده و مشکل ساز است امّا لااقل آن‌ها به رسانه‌ها راحت‌تر دسترسى دارند.

خون به دل نویسندگان ما افتاده است و قلم در دستشان شکسته امّا کسى متوجّه بلایى نیست که بر سرشان مى‌آورد. در حوزه‌ی کتاب‌هاى آموزشى، گاهى نشر غیرقانونى آثار به دست دختران و پسران پانزده-شانزده ساله اتفاق مى‌افتد که اصلاً هیچ تصوّرى از زشتى عمل خود و رنجى که بر نویسنده و ناشر وارد مى‌کنند، ندارند. این‌جاست که بى‌توجّهى و کم‌کارى رسانه‌ها به‌ویژه صدا‌و‌سیما در مسائل عام فرهنگى عوارض ملّى‌اش را نشان مى‌دهد. علاوه بر فضاى اینترنتى، در فضاى مادّى نیز چاپ و نشر غیرقانونى آثار ناشران آموزشى، دانشگاهى و عمومى بیداد مى‌کند. شبکه‌هایى سازمان‌دهى‌شده به شکل زیرزمینى کتاب‌هایى را که مورد استقبال خوانندگان واقع شده، با کیفیت نازل تولید می‌کنند.

این جعّالان، چون نه کیفیت چاپ و صحافى را رعایت مى‌کنند و نه پول بیمه و کارمند و اجاره و عیدى و سنوات و… را مى‌دهند و از همه مهم‌تر چون حقّ مؤلف را هم نمى‌پردازند، کتاب بى‌کیفیت و تقلّبى خود را با قیمتى بسیار پایین به پخش‌کننده‌ها و کتابفروشى‌ها به‌عنوان کالاى قاچاق عرضه می‌کنند و متأسفانه خریدارانى هم دارند. این مى‌شود که کتاب تازه گل‌کرده‌ی ناشر و نویسنده یکباره از تولید باز مى‌ماند و آن لبخند امیدوارى گل کرده بر لب‌هاى ناشر و نویسنده بی‌گاه مى‌پژمرد.

البته کتاب چاپ مى‌شود امّا در جاى دیگرى که هیچ کس از آن خبر ندارد. جالب است که کیفیت پایین چاپ و صحافى این آثار، شکایتى است که ناشر باید بابتش به خریداران پاسخ دهد. مؤلفان نیز از افت یکباره‌ی تیراژ اثرشان دچار شک و شبهه‌هایى مى‌شوند و بار دیگر این ناشر است که باید سکوت کند و خاطر مؤلف را بیش از این آزرده نسازد. چه بگوید؟ این که کتابت را با کیفیت نازل، دیگرانى تولید مى کنند و مى‌فروشند و سودش را به جیب مى زنند که ما نمى‌شناسیم و از دست من ناشر هم کارى ساخته نیست! بعید است این سخن، پاسخى التیام‌بخش براى مؤلف فرهیخته و سرخورده‌ى آن اثر باشد. این‌جاست که اجراى درست مسئولیت نظارتى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى مى‌تواند چاره‌ی دیرهنگامى براى این آفت رو به گسترش باشد.

آقاى دکتر شما به عنوان مسئول یک سازمان مردم‌نهاد که از نزدیک با این معضل درگیر هستید، چه اقداماتى براى مبارزه با عرضه و تولید غیرقانونى محصولات فرهنگى انجام داده اید؟

خوشبختانه انجمن فرهنگى ناشران آموزشى از سال گذشته، واحد حقوقى خود را پایه‌گذارى کرد که از همان ابتدا تمرکز فعّالیت‌هاى آن، پیگیرى قضایى عاملان این پدیده‌ى شوم بوده است . شکایت از دو فروشگاه و چندین سایت و کانال در فضاى مجازى به احضار صاحبان آن‌ها به دادسرا انجامید که در یک مورد متّهم با اظهار پشیمانى و پرداخت حق‌الوکاله ، رضایت شاکى را جلب کرد و در موردى جدّى‌تر به جلب و دستگیرى یکى از مجرمان انجامید و سایر پرونده‌ها همچنان گشاده است و تلاش براى دستگیرى متّهمان ادامه دارد. جاى خوشحالى‌ست که با پیگیرى‌هاى مسئولانه‌ى وکیل انجمن آقاى سجاد حجازى در طول ماه‌هاى گذشته، دستور فیلترینگ ۱۵ سایت عرضه‌ى غیرقانونى محصولات ناشران آموزشى صادر شد و در حال حاضر فیلترینگ ۷ سایت انجام شده است. دستور فیلترینگ کانال‌هاى تلگرامى خاطى نیز از سوى دادسرا صادر شده است و به احتمال بسیار با تلاش‌هاى پلیس فتا عملى خواهدشد. در همین راستا، ماه گذشته معاونت محترم فضای مجازی دادستانى تهران، به شرکت مخابرات دستور داده است که با مکاتبه، از مدیر شرکت تلگرام بخواهند که این کانال‌هاى خاطى فیلتر شوند. امّا از آن مهم‌تر احضار ، بازجویى و جلب ادمین‌هاى این سایت‌ها و کانال‌هاست که احتمالاً با مجازات‌هاى جدى روبه رو هستند و امیدواریم که با اطلاع‌رسانی‌هاى مؤثر ، این پدیده‌ى شوم به سنّت تبدیل نشود و صنعت نشر ایران از این خطر مهلک جان سالم به در بَرَد. رسیدن به یک توافق با قو‌ّه‌ی قضاییه در ایجاد یک رویه‌ی قضایى براى بررسى سریع‌تر و جدّى‌تر پرونده‌هاى ناشران و مؤلفان، در دستور کار هیئت مدیره‌ی انجمن فرهنگى ناشران آموزشى کشور قرار گرفته است و مقدّمات آن فراهم است اما شکّى نیست که ایجاد یک رویه‌ی قضایى، راهى نرفته و پر فراز و فرود است که براى رسیدن به مقصود، نیازمند یارى وزارت محترم فرهنگ و ارشاد اسلامى است.

KELID

.

تابستان۹۵

مصاحبه مجله رشد جوانه با دکتر هامون سبطی

scan0001 scan0003

.

(۱۲ اردیبهشت۹۵) مناظره رادیویی دکتر هامون سبطی (مدیر انجمن ناشران آموزشی و نشر دریافت) ، دکتر عبدالوحید فیاضی(سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس) ، دکتر مهدی نوید ادهم (معاون وزیر و دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش وزارت آموزش و پرورش)، و دکتر ابراهیم سحرخیز (مشاور کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی) در مورد تأثیر معدل در کنکور، از رادیو گفت‌و‌گو  موج و ردیف: FM 103.5 . تارنما: http://www.radiogoftogoo.ir/

از دانش‌آموزان اهل دریافت و داوطلبان عزیز خواهشمندیم هرگونه اظهار نظر در فضای مجازی و … را با خویشتن داری انجام دهید و در گفتار خود اخلاق و ادب را  که برازنده ی هر ایرانی و مسلمان و یکتاپرستی است،  مدنظر قرار دهید تا مسئولان و نمایندگان نیز در فضایی آرام بتوانند دیدگاه‌ها و اظهارنظرهای شما را بخوانند و بشنوند تا تصمیم‌ درستی در این زمینه گرفته شود.

۴ فایل صوتی این مناظره‌ی رادیویی که مربوط به ۵ اردیبهشت است و ۱۱ اردیبهشت از رادیو گفتگو پخش شد در زیر برای دانلود گذاشته می‌شود.

[یگان خبرهای آموزشی تارنمای نشر دریافت] :

مناظره از انتهای فایل نخست تا ابتدای فایل چهارم می‌باشد.

دانلود فایل ۱ که مناظره از پایان آن شروع می‌شود

.

دانلود فایل۲ مناظره

.

دانلود فایل۳ مناظره

.

دانلود فایل۴ که مناظره در ابتدای آن پایان می‌یابد.

.

روزنامه شرق- ۱۹ فروردین ۱۳۹۴ – جامعه– صفحه۱۷

shargh 19 farvardin

 

 

جنجال تأثیر سوابق تحصیلی بر قبولی دانشگاه ادامه دارد

کنکور بر سر دوراهی ماندن یا رفتن بهمن سال گذشته بود که در پی شکایت یک دانش‌آموز، هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با صدور حکمی، بند ٢ مصوبه شورای سنجش و پذیرش دانشجو در ششم آذر ١٣٩٢ مبنی بر تأثیر مستقیم و قطعی نمرات سال آخر متوسطه در کنکور سراسری را ابطال کرد. این رأی که در پی درخواستی برای ابطال بند ٢ مصوبه شورای سنجش و پذیرش دانشجو صادر شده است، می‌گوید: از آنجا که براساس قانون باید متوسط نمرات سه سال متوسطه در کنکور لحاظ شود، مصوبه شورای سنجش و پذیرش دانشجو که اعمال معدل سال آخر را مجاز شمرده است، باطل است. در بخشی از شکایت این دانش‌آموز آمده بود: در کنکور هر فرد می‌تواند چندین‌بار امتحان بدهد و شانس خود را برای ورود به دانشگاه بیازماید، اما مثلا کسی که چهار سال پیش دیپلم گرفته است، نمی‌تواند نمرات خود را ارتقا بدهد، با توجه به تأثیر قطعی (مستقیم) سوابق تحصیلی، اگر کسی به هر دلیلی در زمان امتحانات دچار مشکلی شد و نتوانست امتحانات را به‌خوبی سپری کند، دیگر هیچ فرصتی برای جبران نتایج آن ندارد. آیا به خاطر همین مسئله باید آینده‌اش تباه شود؟ تأثیر مستقیم سوابق تحصیلی برخلاف عدالت سنجشی است و حتی اگر این امر برخلاف قانون تشخیص داده نشود، یک بی‌عدالتی بزرگ است، چراکه در زمان امتحانات، هیچ اطلاعی از تأثیر قطعی آنها در کنکور به من و سایر داوطلبان داده نشده و اساسا بنابر تأثیر قطعی نبوده، همچنین در سال سوم اغلب داوطلبان با این استدلال که نمرات امتحان نهایی تأثیر قطعی در کنکور ندارد، به شیوه کنکوری درس خوانده‌اند و در امتحانات نهایی به دنبال کسب نمرات بالاتر نبوده‌اند، اما به‌یکباره و پس از گذشت چندین ماه شورای سنجش و پذیرش دانشجو شیوه دیگری اتخاذ کرده است اگر این شیوه برای دانش‌آموزان که در آینده امتحان می‌دهند اجرا شود، تا حدودی پذیرفتنی خواهد بود؛ چراکه حداقل آنها از قبل از امتحانات مطلع خواهند بود که نتایج این امتحانات در کنکور تأثیر قطعی خواهد داشت و فکری برای خود خواهند کرد. دکتر حسین توکلی، سخنگوی سازمان سنجش در گفت‌وگو با «شرق» درباره ماجرای پیش‌آمده در رابطه با بررسی سوابق تحصیلی و تأثیر آن در راهیابی به دانشگاه می‌گوید: «براساس قانون حذف کنکور، کمیته‌ای تشکیل شد و قرار بر این شد که کارهای تخصصی روی آن انجام شود تا ببینیم چگونه برنامه‌ریزی کنیم که به قانون حذف نزدیک بشویم. کمیته به این نتیجه رسید که سوابق تحصیلی داوطلبان تجربی، ریاضی، انسانی و علوم و معارف اسلامی که دیپلم خودشان را از سال ٨۴ تا ٩٣ اخذ کرده‌‌اند و امتحاناتشان کشوری برگزار می‌شود، در کنکور تأثیر ٢۵درصدی داشته باشد». وی در ادامه افزود: «با توجه به برنامه‌ریزی اولیه، ابتدا این تأثیر، تأثیر مثبت بود، یعنی چنانچه نمره باعث بهترشدن نتیجه کنکور می‌شد، این ٢۵ درصد اعمال می‌شد و اگر تغییر ایجاد نمی‌کرد یا پایین می‌آورد، اعمال نمی‌شد».توکلی تصریح کرد: «براساس مصوبه سومین جلسه شورای سنجش و پذیرش دانشجو که اعضایی مانند وزیر آموزش‌وپرورش، وزیر علوم، وزیر بهداشت، رئیس دانشگاه آزاد، نماینده مجلس عضو کمیسیون آموزش و رئیس سازمان سنجش در آن حضور داشتند و در مورخ ٢٣ مهرماه ٩٢ برگزار شد، بنا بر این شد که کلیه دیپلم‌های نظام جدید متوسطه ریاضی، تجربی و انسانی که دیپلم نظام جدید را بین سال‌های ٨۴ تا ٩٣ اخذ کرده‌‌اند و امتحان سال سومشان به صورت سراسری بوده است، مشمول سوابق با تأثیر قطعی ٢۵ درصد بشوند». سخنگوی سازمان سنجش در ادامه با اشاره به حکم دیوان‌عالی کشور خاطرنشان کرد: «از آن جایی که حکم و دستور دیوان عالی کشور لازم‌الاجراست بنابراین ما اینجا با دو قانون روبه‌رو بودیم و ناچار به حذف تبصره بررسی سوابق تحصیلی شدیم، اما در ادامه نامه‌ای به کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی نوشتیم تا درباره وضعیت آینده این ماجرا از آنها کسب تکلیف کنیم».

مهندس بابک جوانمرد، کارشناس آموزشی، درباره قانون تأثیر معدل دبیرستان در رتبه کنکور سراسری به «شرق» می‌گوید: «قانون می‌گوید معدل سه سال دوره دبیرستان را نگاه می‌کنیم و بعد این معدل را در رتبه کنکور تأثیر می‌دهیم، به شرطی که آزمون‌هایی که در این سه سال برگزار می‌شود، نهایی باشد.حالا آموزش‌وپرورش امکان برگزاری امتحان هماهنگ در طول سه سال را ندارد و فقط در سال سوم دبیرستان آزمون هماهنگ برگزار می‌کند. شورای سنجش و آموزش هم این قانون را برای خودش تفسیر کرده و فقط معدل سال سوم را که با امتحان نهایی به دست می‌آید در کنکور تأثیر می‌دهد». جوانمرد در ادامه تصریح کرد: «این ماجرا باعث جنجال‌های زیادی شد و در نهایت هم دیوان عدالت اداری حکم به ابطال آن داده است. اما مسئله اینجاست که آیا تأثیردادن معدل کار صحیحی است؟ به دلایل مختلف خیلی‌ها مخالف این ماجرا هستند. عده‌ای می‌گویند این کار استرس دانش‌آموزان را در دوران تحصیل زیاد می‌کند، دوم اینکه سؤالاتی که در امتحانات نهایی مطرح می‌شود، نسبت به کنکور کیفیت بسیار نازلی دارد، سوم اینکه نحوه تصحیح ورقه‌ها استاندارد نیست و خیلی وقت‌ها معلمان برگه‌ها را سلیقه‌ای تصحیح می‌کنند، همه این مسائل باعث می‌شود این ماجرا مخالفان زیادی داشته باشد».

دکتر هامون سبطی، مدیر انجمن ناشران آموزشی در گفت‌وگو با «شرق»، با انتقاد از تأثیر سوابق تحصیلی بر قبولی دانشگاه می‌گوید: «باید نگاهی به سابقه این امر و مطرح‌شدن این موضوع انداخت. سابقه این مسئله از زمانی به صورت جدی مطرح شد که در شعارهای سیاسی و انتخاباتی، حذف کنکور دستاویزی برای رأی‌آوردن شد. این باعث شد نمایندگان مجلس هم به نوعی در برابر یک امر اتفاق‌افتاده قرار بگیرند و چون دلایلی به نظرشان وجود داشت که تا به بوته آزمایش سپرده نشده بود، به نظر منطقی هم می‌آمد، سعی می‌کردند سوابق تحصیلی و امتحانات نهایی به‌مرور جای کنکور را بگیرد اما در نهایت به این نتیجه رسیدند که رشته‌محل‌های خاصی به‌شدت با تقاضای دانش‌آموزان کشور مواجه و به‌شدت محدود است و افزوده‌شدن به شمار صندلی‌های دانشگاه‌ها (چه دولتی و چه غیردولتی) از میزان تب‌وتاب برای رسیدن به این رشته‌محل‌ها نمی‌کاهد و از اشتیاق به کسب این جایگاه‌ها کم نمی‌کند ، برای همین به این نتیجه رسیدند که ملغمه‌ای از تأثیر سوابق تحصیلی به همراه کنکور سراسری در نظر بگیرند تا دانش‌آموزان را برای دستیابی به آن رشته‌محل‌های خاص تفکیک کنند». وی در ادامه افزود: «این کار به نظر شدنی می‌آمد، اما در عمل مشکلات زیادی به بار آورد. به این دلیل سازمان سنجش مقاومت زیادی در برابر این ماجرا به خرج داد؛ چون دانای این کار بود و می‌دانست که چه فرازونشیب‌هایی دارد و چقدر بر روی خانواده‌ها و اقتصاد خانواده‌ها تأثیرگذار است و این کار باید حساب‌شده باشد و سپرده‌شدن این امر حیاتی خانواده‌ها بدون کارشناسی به وزارت آموزش‌وپرورش که خودش دغدغه‌های زیادی دارد، مشکل‌ساز می‌شود، اما در نهایت در برابر قانون مقاومتی نکرد. قرار شد معدلی به سازمان سنجش داده شود و سازمان سنجش در کنار رتبه آزمون، نمره ترازی را همراه با معدل در نظر بگیرد. مسئله این است که سازمان سنجش، به عنوان سازمانی که کارش را بلد بود، دوباره با این اتهام مواجه شد که خلاف قانون عمل کرده، درحالی‌که نبود سازوکار لازم در وزارت آموزش‌وپرورش باعث شد سازمان سنجش تن به این خلاف بدهد. قانون‌گذار گفته باید سه سال پیاپی آزمون استاندارد انجام شود و میانگین آن می‌تواند تا حدی تأثیرگذار باشد، اما الان یک سال فقط تأثیرگذار است و این همان مسئله‌ی قانونی است که وجود دارد». مدیر نشر دریافت در ادامه تصریح کرد: «یک سال آزمون نهایی نمی‌تواند با کنکور سراسری برابری کند و این باعث شده دانش‌آموزان، با زحمت کم و گاهی با کمک روابط و خرید سؤال با معدل ٢٠ امتحان نهایی را پشت سر گذارند. در یکی دو سال اخیر، ما چندین هزار معدل ٢٠ داشته‌ایم و این معدل ٢٠ پایه‌ای شده برای رقابت با دانش‌آموزانی که در کنکور سراسری موفق ظاهر شده‌‌اند و این کاملا از نظر علمی و اخلاقی ناعادلانه است. امتحان نهایی اصلا هم‌سطح و هم‌ارز کنکور نیست». سبطی در پایان خاطرنشان کرد: «این مسئله باعث رواج تقلب در دانش‌آموزان نیز شده است، دانش‌آموز در ١۶-١٧سالگی به این فکر می‌افتد که سؤال بخرد و از طرفی در دوران سه‌ساله دبیرستان مضطرب و نگران است و به جای این‌که تنها یک سال استرس کنکور داشته باشد سه سال نگران است. الان سه ماه است دانش‌آموزان درگیر این ماجرا هستند و ای کاش زودتر مجلس محترم شورای اسلامی تکلیف این ماجرا را روشن کند».

شهرزاد همتی / روزنامه شرق ۱۹ فروردین۱۳۹۵

*البته این مصاحبه بسیار کامل‌تر از این‌ها بود که روزنامه‌ی شرق به همین مقدار بسنده‌ کرده‌است و در پیاده کردن مصاحبه‌ی تلفنی هم قدری عجله و بی‌دقتی رخ داده‌است.*

.

.

روزنامه‌ی اعتماد در صفحه‌ی دیدگاه چهارشنبه ۱۲ اسفند۱۳۹۴ خود مقاله‌ی دکتر هامون سبطی درباره‌ی «برتری‌ها و کاستی‌های آزمون‌های گزینه‌ای در مقایسه با آزمون‌های تشریحی» و در ادامه «پیشنهاد راه‌حلی واقع‌بینانه و عادلانه برای کنکور» ایشان را منتشر کرد.

متن مقاله‌ی بازتاب یافته در روزنامه‌ی اعتماد:

معدل یا کنکور؟
پیشنهاد راه‌حلی واقع‌بینانه و عادلانه برای کنکور
(برتری‌ها و کاستی‌های آزمون‌های گزینه‌ای در مقایسه با آزمون‌های تشریحی)
دکتر هامون سبطی٭

سازمان محترم سنجش آموزش کشور، یکی از قوی‌ترین، دقیق‌ترین و شریف‌ترین سازمان‌ها در کل تاریخ اداری ایران معاصر است. میزان تخلفاتی که در طول این چند دهه در این سازمان صورت گرفته واقعا به تعداد انگشتان یک دست هم نیست؛ نه اینکه قصد تخطئه سازمان‌های دیگری را داشته باشم. اهمیت این سازمان ایجاب می‌کند که در این حد، دقیق و حساب‌شده عمل کند. اکنون برخی می‌خواهند برای حل این مساله (مشکلات کنکور)، صورت مساله (وجود کنکور سراسری تستی با مدیریت سازمان سنجش) را پاک کنند و مساله جدیدی (کنکورسراسری تشریحی با مدیریت آموزش و پرورش) را جایگزین آن سازند؛ یعنی برای حل یک مساله، مساله‌ای دیگر طرح کنیم که شبیه همان باشد و شاید هم سخت‌تر و پرحاشیه‌تر و فقط خوشحال باشیم که کاری کرده‌ایم! می‌خواهیم کنکور را تبدیل کنیم به یک، دو، سه یا چهار امتحان نهایی! واقعاً چه کسی می‌تواند تضمین کند اگر آزمون سراسری به شیوه‌ تستی، به آزمون تشریحی تبدیل شود، مشکلات اجرایی، مالی، اجتماعی و اخلاقی بیشتری پیش نخواهدآورد؟
عدالت کنکور تا حدی به دلیل تستی بودن آن است؛ گزینه‌ صحیح مشخص است و دانش‌آموزان باید آن را انتخاب کنند تا نمره کامل بگیرند. ولی در آزمون تشریحی، داوری انسانی پا به میان می‌گذارد و معیار مشخصی برای این داوری وجود ندارد. این شعار که «کنکور را حذف می‌کنیم» بر زبان راندنش راحت است اما زمانی که پای عمل به میان بیاید، دشوار می‌شود. سازمان سنجش فقط با گزینه‌ها سروکار دارد و دستگاه پاسخنامه‌خوان، با این وجود بعد از کنکور می‌بینیم صف معترضان است که پشت در سازمان سنجش‌ غوغا می‌کنند؛ حالا اگر شما بخواهید ارزش‌گذاری جگرگوشه‌های خانواده‌های ایرانی را به دست مصححان شریف بسپارید که به‌ناچار ذهنیت خودشان را در تصحیح پیاده می‌کنند، به راستی با چند میلیون اعتراض مواجه خواهید شد؟ پدر و مادری که فکر می‌کنند مثلا در امتحان نهایی سال دوم دبیرستان، چون نمره‌ ٢٠ فرزندان‌شان، ۵/١٩ شده، تمام تلاش و حاصل زندگی‌شان بر باد خواهدرفت، آیا به این سادگی به نتایج اعلام‌شده گردن خواهند گذاشت؟ درعمل هیجانات آنی بروز می‌کند که در چنین وسعتی کنترلش بسیار بسیار سخت است.
سال‌های سال طراحان کنکور کاملاً ناشناخته باقی مانده‌اند و از شریف‌ترین همکاران آموزش و پرورش کشور هستند. اگر کنکور را به امتحان نهایی تبدیل کنیم، آیا تضمینی هست که با پرشمار شدن تعداد طراحان این ناشناختگی همچنان ادامه یابد؟
آیا در صورت حذف کنکور موسسات کنکورمدار، به فکر فعالیت‌های دانش‌بنیان می‌افتند یا تولید علم می‌کنند؟! مثل روز روشن است که ده‌ها برابر حالا، موسساتی برای امتحانات نهایی با تبلیغاتی مانند: «معدل ٢٠ فرزندان شما را از گهواره تضمین می‌کنیم!»، «در موسسه ما سوالاتی نظیر امتحان نهایی طرح می‌شود!»، «معلمان ما همان طراحان سوالات امتحان نهایی هستند!»، «امتحان نهایی آسان است!» و هزاران دروغ دیگر پدید می‌آیند. بنابراین نه‌تنها مشکل اخلاقی‌ بیشتر که مشکلات امنیتی هم به وجود می‌آید. هر امتحان نهایی یک کنکور است و باید همان میزان امنیت که در سازمان سنجش شاهدش هستیم در آن رعایت شود.
مشکل کنکور چیست؟
می‌گویند ایراد کنکور سراسری این است که در آن خلاقیت سنجیده نمی‌شود. من قاطعانه می‌گویم که خلاقانه‌ترین سوالاتی که در این یکی دو دهه طراحی شده است، سوالات کنکور است. لطفاً سوالات کنکور و امتحان نهایی ده سال اخیر را با هم مقایسه کنید تا موضوع برای‌تان روشن شود. مثال مشهود دیگر کتاب‌های کمک آموزشی کنکور است، سطح علمی این کتاب‌ها بسیار بالاتر از کتاب‌هایی است که برای امتحانات نهایی نوشته‌ می‌شود. حتی مشکل کنکور این نیست که کلاس کنکور به وجود می‌آورد؛ هر آزمون دیگری که جایگزین شود، کلاس آن هم به وجود می‌آید و سودجویان در آن زمینه هم فعالیت می‌کنند. من به عنوان دبیری که سال‌های سال با دانش‌آموزان در ارتباط بوده‌ام، قاطعانه بر این باورم که بزرگ‌ترین مشکل کنکور «اضطراب‌زایی» مفرط آن است. از یکی دو سال قبل از کنکور دانش‌آموزان اضطراب روز کنکور را دارند! و همین اضطرابِ توان‌فرسا‌ست که راه را برای ورود سودجویان و دلالان و کذابان این حوزه، به همه‌جا باز می‌کند. از رسانه ملی گرفته تا خانه‌های شخصی مردم. بسیاری از رتبه‌های برتر در این سال‌ها، بزرگ‌ترین مشکل کنکور را اضطراب و استرس عنوان کرده‌اند. بیشترین سوالی که پدران و مادران از من می‌پرسند این است که فرزندم را نزد کدام دکتر ببرم؟ یعنی فشار روحی چنان بالاست که پذیرفته‌اند فرزندشان نیاز به روانپزشک دارد! برخی دانش‌آموزان در آزمون سراسری با چنان اضطراب و استرسی روبه‌رو می‌شوند که بعد از آزمون با حالتی شبیه شوک از سر جلسه بیرون می‌آیند.
راه‌حلی واقع‌بینانه
روش پیشنهادی من برای کاهش چشم‌گیر اضطراب کنکور و عادلانه‌ترشدن، «تغییر در شیوه امتیازدهی به گزینه‌ها» است. روش ارزش‌گذاری فعلی این است که یکی از گزینه‌ها صحیح است با ١٠٠ امتیاز مثبت و هر سه گزینه دیگر به یک اندازه‌ اشتباهند و هر کدام با ٣٣ نمره منفی. این روش باید اصلاح شود چراکه بسیاری از تست‌های کنکور دام دارند؛ یعنی دانش‌آموزی که مبحث را می‌شناسد و بلد است، به سراغ حل تست می‌رود ولی طراح هوشمندانه دامی را بر سر راه او گذاشته است که دانش‌آموز در پایان به گزینه درست نمی‌رسد و ٣٣ نمره منفی نصیبش می‌شود. در کنار او دانش‌آموزی نشسته که اصلا این موضوع را بلد نیست، پس به سراغ این مبحث نمی‌رود و هیچ نمره منفی‌ای نمی‌گیرد یعنی نسبت به دانش‌آموز اول نمره‌ مثبت هم عایدش می‌شود! او نمره‌ مثبت می‌گیرید چون نمی‌داند و اولی منفی می‌گیرد چون می‌داند!
ضعف اصلی آزمون تستی نسبت به آزمون تشریحی همین‌ است. چرا دانش‌آموز در آزمون تشریحی اضطراب کمتری دارد؟ زیرا کسی که درس را خوانده است ‌چیزی مربوط به پرسش مطرح‌شده می‌نویسد و حتی اگر به جواب هم نرسد معلم متوجه می‌شود که او درس را خوانده است و بخشی از نمره را برایش منظور می‌کند یا دست‌کم از نمره‌اش کم نمی‌کند!
برای فهم بهتر این راه‌حل، دو سوال را به عنوان نمونه آورده‌ایم که فرض کنید سوالات کنکور است. با بررسی گزینه‌های هر سوال، می‌توانیم به ایده اصلی روش پیشنهادی پی ببریم:
١)کدام آرایه در هر مصراع این دوبیتی به کار گرفته شده است؟
بیا‌ ای دل از اینجا پر بگیریم/ ره کاشانه دیگر بگیریم
بیا گم کرده‌ دیرین خود را/ سراغ از لاله‌ پرپر بگیریم
١) استعاره
٢) تشخیص (آدم‌نمایی)
٣) کنایه
۴) تضاد
٢)Which of the following words is best For the blank space?
The first question to ask about ………….. is why bother to read it?
With life as short as it is with so many pressing demands on our time and with books of information and instruction why should we spend our precious time on works of imagination.
history
short story
astronomy
fiction
در مورد سوال اول، نخستین پاسخی که به چشم می‌آید «تشخیص» است. چون شاعر دل و لاله را آدم فرض کرده است، پس گزینه ٢ را انتخاب می‌کنم، اما بعد از کنکور متوجه می‌شوم که اشتباه کرده‌ام و طراح دام گذاشته بوده است، زیرا گفته در هر مصراع این دوبیتی، در حالی‌که من هر بیت آن را بررسی کرده‌ام؛ پس باید استعاره را می‌پذیرفتیم! سخن این است که من نوعی نباید نمره‌ منفی بگیرم و کسی که اصلا نمی‌دانسته آرایه چیست نمره‌ منفی نگیرد! باید برای گزینه‌ها وزن قایل شویم. این کار از نظر تکنیکی سخت نیست. اگر کسی استعاره را قبول کرد، ١٠٠ نمره بگیرد، تشخیص: ٣٠ نمره، کنایه: ٠ و تضاد: ٣٠- نمره؛ زیرا کسی که در این دوبیتی تضاد را انتخاب کند، درس را اصلا یاد نگرفته است و احتمالا دارد بختکی جواب می‌دهد. به همین صورت در سوال دوم کسی که گزینه‌ ٣ را انتخاب می‌کند، چیزی از متن متوجه نشده است و باید ٣٠ نمره‌ منفی بگیرد و همچنین در مورد گزینه ٢ که باید نمره‌ منفی بگیرد یا با ارفاق ٠ بگیرد، اما بین گزینه‌های ١ و ۴ یعنی history و fiction اختلاف زیادی وجود ندارد. جواب fiction است، پس گزینه ۴، ١٠٠ امتیاز دارد و گزینه ١، چون به جواب صحیح نزدیک است می‌تواند ٣٠ امتیاز یا بیشتر داشته باشد.
نتیجه‌گیری
با این روش:
١- شکل خشن و مکانیکی تاثیر نمره منفی به روشی هوشمندانه برای نزدیک‌کردن آزمون تستی به آزمون تشریحی تبدیل می‌شود.
٢- امتیاز تستی بودن، یعنی عدم تاثیرپذیری از خطاها و مداخلات انسانی به قوت خود باقی می‌ماند.
٣- از میزان اضطراب‌زایی آزمون سراسری به‌شدت کاسته می‌شود.
۴- دید کلی و خلاقانه چه ازطرف دانش‌آموزان و چه ازطرف طراحان مورد توجه جدی واقع می‌شود.

* مدیر مسوول نشر دریافت، مدرس و مولف کتاب‌های ادبیات کنکور

 etemad-rahe-hal-dr-sebti13941212-

.

. شما می‌توانید نسخه‌ی کاملتر و مشروح‌تر این مقاله را در لینک زیر در سایت نشر دریافت، مطالعه و دانلود نمایید:

مقاله‌ی راه حلی واقع‌بینانه برای کنکور – دکتر هامون سبطی

.

روزنامه‌ی شرق نیز در صفحه‌ی جامعه‌ی چهارشنبه ۲۱بهمن۱۳۹۴، بخش‌های آغازین مقاله‌ی دکتر هامون سبطی با نام « راه حلی واقع‌بینانه برای کنکور» که در سایت نشر دریافت منتشر شده بود را در مقاله‌ای تحت عنوان «اضطراب‌زایی اصلی‌ترین مشکل کنکور» چاپ نمود.

مقاله‌ی اصلی دکتر سبطی شامل چهار بخش می‌باشد که عبارتند از ۱- فلسفه‌ی وجودی آزمون سراسری ۲- برتری‌ها و کاستی‌های آزمون سراسری چند گزینه‌ای در مقایسه با آزمون سراسری تشریحی ۳- راه حلی واقع‌بینانه برای کنکور  و ۴- نتیجه‌گیری؛ که روزنامه‌ی شرق فقط بخش ۱، ۲ و ۴ را بازتاب داده است

.

متن مقاله‌ی انعکاس یافته در روزنامه‌ی شرق:

shargh 21 bahman- rahe halli full

 متن مقاله‌ی انعکاس یافته در روزنامه‌ی شرق:

اضطراب‌زایی اصلی‌ترین مشکل کنکور

دکتر هامون سبطی . پزشک عمومی و مدرس ادبیات

سازمان سنجش آموزش کشور که اکنون متولی برگزاری کنکور سراسری است، متخصص‌ترین و سازمان‌یافته‌ترین نهادی است که می‌تواند امر سنجش دانش‌آموزان را با برقراری عدالت نسبی بر عهده داشته باشد. قرار بود پس از حذف کنکور، امتحانات نهایی را در مقطع دبیرستان جایگزین آن کنند. ولی این کار مانند حذف یک مسئله و جایگزین‌کردن چند مسئله به جای آن است که مشکلات را پیچیده‌تر می‌کند. اصلی‌ترین مشکل کنکور اضطراب‌زایی آن است و عامل اصلی این اضطراب، شیوه امتیازبندی گزینه‌هاست، آن هم به این دلیل که هر سؤال فقط یک گزینه صحیح دارد با صد نمره مثبت و سایر گزینه‌ها اشتباه‌اند با ۳۳ نمره منفی! با تغییر این رویکرد و تمایز در نمره‌های گزینه‌ها می‌توان این اضطراب را به شکل چشمگیری کاهش داد و عدالت و تمایز را بین دانش‌آموزانی که مطالعه داشته‌اند و کسانی‌ که اصلا مطالعه نداشته‌اند، برقرار کرد. پرسش اصلی این است؛ آیا افرادی که کنکور را پایه‌گذاری کرده‌اند قصد داشته‌‌اند عده‌ای دیگر از این پدیده سودجویی کنند؟ مثلا اینکه آموزشگاه‌های رنگارنگ بر پا شود؟ یا کتاب‌ها و جزوه‌های مختلف به خورد دانش‌آموزان کشور داده ‌شود؟ یا…. با اندکی درنگ متوجه می‌شویم این‌گونه نبوده ‌است. والدین ما وقتی وارد دانشگاه شدند، کنکور سراسری وجود نداشت؛ هر دانشگاهی در زمانی خاص آزمونی برای رشته‌هایی خاص برگزار می‌کرد. اما رفته‌رفته با افزایش کسانی که تمایل داشتند از طریق تحصیل به جایگاهی مناسب در جامعه دست یابند و همچنین با افزایش مراکز آموزش عالی، این نیاز پدید آمد که آزمونی سراسری به‌ نام کنکور شکل بگیرد؛ آن هم فقط با یک هدف: برقراری عدالت؛ یعنی فلسفه کنکور سراسری چیزی جز گسترش عدالت در حوزه آموزش عالی نبود.
مطمئنا مشکلات بسیاری در این سال‌ها وجود داشته که کنکور این‌گونه بدشکل و بدنما شده و باعث شده همه از فلسفه وجودی آن فاصله بگیرند. به نظر من در وضعیت کنونی این نیاز همچنان وجود دارد؛ یعنی هنوز هم ما به یک شیوه عادلانه نیاز داریم که هر کسی با هر سنی و هر شرایطی بتواند وارد دانشگاه‌ها شود و احساس کند در حقش اجحافی نشده یا حداقل کمترین اجحاف شده است؛ این نیاز ‌فقط با برگزاری آزمونی سراسری و هماهنگ که خطاها یا مداخلات انسانی در نتایج آن کمترین امکان تأثیرگذاری را داشته‌ باشد، برآورده می‌شود. آنچه تستی‌بودن کنکور را الزامی می‌کند، همین تأثیرناپذیری‌اش از خطاها و مداخلات انسانی است.
برتری‌ها و کاستی‌های آزمون‌های گزینه‌ای در مقایسه با آزمون‌های تشریحی
سازمان محترم سنجش آموزش کشور، یکی از دقیق‌ترین سازمان‌ها در کل تاریخ اداری ایران معاصر است. میزان تخلفاتی که در این چند دهه در این سازمان صورت گرفته به تعداد انگشتان یک دست هم نیست؛ اهمیت این سازمان ایجاب می‌کند که در این حد، دقیق و حساب‌شده عمل کند. واقعا ماجرای آزمون سراسری، ماجرایی است در حوزه امنیت ملی.
حالا برخی می‌خواهند برای حل این مسئله (مشکلات کنکور)، صورت‌مسئله (وجود کنکور سراسری تستی با مدیریت سازمان سنجش) را پاک و مسئله جدیدی (کنکور سراسری تشریحی با مدیریت آموزش‌وپرورش) را جایگزین آن کنند؛ یعنی برای حل یک مسئله، مسئله‌ای دیگر طرح کنیم که شبیه همان باشد و شاید هم سخت‌تر و پرحاشیه‌تر و فقط خوشحال باشیم که کاری کرده‌ایم! می‌خواهیم کنکور را تبدیل کنیم به یک، دو، سه یا چهار امتحان نهایی! واقعا چه کسی می‌تواند تضمین کند اگر آزمون سراسری به شیوه تستی، به آزمون تشریحی تبدیل شود، مشکلات اجرائی، مالی، اجتماعی و اخلاقی بیشتری پیش نخواهد آورد؟
عدالت کنکور تا حدی به دلیل تستی‌بودن آن است؛ گزینه صحیح مشخص است و دانش‌آموزان باید آن را انتخاب کنند تا نمره کامل بگیرند. ولی در آزمون تشریحی، داوری انسانی پا به میان می‌گذارد و معیار مشخصی برای این داوری وجود ندارد. این شعار که «کنکور را حذف می‌کنیم» برزبان‌راندنش راحت است اما زمانی که پای عمل به میان بیاید، دشوار می‌شود. سازمان سنجش فقط با گزینه‌ها سروکار دارد و دستگاه پاسخ‌نامه‌خوان؛ با وجود این بعد از کنکور می‌بینیم صف معترضان است که پشت در سازمان سنجش غوغا می‌کنند؛ حالا اگر شما بخواهید ارزش‌گذاری جگرگوشه‌های خانواده‌های ایرانی را به دست مصححان شریف بسپارید که به‌ناچار ذهنیت خودشان را در تصحیح پیاده می‌کنند، به‌راستی با چند‌ میلیون اعتراض مواجه خواهید شد؟ پدر و مادری که فکر می‌کنند مثلا در امتحان نهایی سال دوم دبیرستان، چون نمره ۲۰ فرزندانشان، ۵/۱۹ شده، تمام تلاش و حاصل زندگی‌شان بر باد خواهد رفت، آیا به این سادگی به نتایج اعلام‌شده گردن خواهند نهاد؟ در عمل هیجانات آنی بروز می‌کند که در چنین وسعتی کنترلش بسیار‌بسیار سخت است. سال‌های سال طراحان کنکور کاملا ناشناخته باقی مانده‌اند، اگر کنکور را به امتحان نهایی تبدیل کنیم، آیا تضمینی هست که با پرشمارشدن طراحان این ناشناختگی همچنان ادامه یابد؟ آیا در صورت حذف کنکور، مؤسسات کنکورمدار، به فکر فعالیت‌های دانش‌بنیان می‌افتند یا تولید علم می‌کنند؟! مثل روز روشن است که ده‌ها برابر حالا، مؤسساتی برای امتحانات نهایی با تبلیغاتی مانند: «معدل ۲۰ فرزندان شما را از گهواره تضمین می‌کنیم!»، «در مؤسسه ما سؤالاتی نظیر امتحان نهایی طرح می‌شود!»، «معلمان ما همان طراحان سؤالات امتحان نهایی هستند!»، «امتحان نهایی آسان است!» و‌ هزاران دروغ دیگر پدید می‌آیند. سازمان سنجش یک دژ امنیتی است که کسی نمی‌تواند به‌سادگی در آن اخلال ایجاد کند. به جای آنکه این موضوع را به وزارت آموزش‌وپرورش بسپاریم که خودش وظایف سنگینی بر عهده دارد، بهتر است آن را همچنان در اختیار سازمانی بگذاریم که تخصص لازم را در این زمینه دارد و سال‌های سال در این زمینه تجربه کسب کرده و سازمان‌دهی شده است، اما از او بخواهیم که این آزمون را بهتر از پیش برگزار کند. حتی مشکل کنکور این نیست که کلاس کنکور به وجود می‌آورد؛ هر آزمون دیگری که جایگزین شود، کلاس آن هم به وجود می‌آید و سودجویان در آن زمینه هم فعالیت می‌کنند. مشکل کنکور مشکلی نیست که با حذفش برطرف شود. مشکل اصلی کنکور «اضطراب‌زایی» آن است که باید اصلاح شود. من به‌عنوان دبیری که سال‌های سال با دانش‌آموزان در ارتباط بوده‌ام، قاطعانه بر این باورم که بزرگ‌ترین مشکل کنکور «اضطراب‌زایی» مفرط آن است. از یکی، دو سال قبل از کنکور، دانش‌آموزان اضطراب روز کنکور را دارند! و همین اضطرابِ توان‌فرسا‌ست که راه را برای ورود سودجویان و دلالان و کذابان این حوزه، به همه‌جا باز می‌کند، از رسانه ملی گرفته تا خانه‌های شخصی مردم. نتیجه‌گیری آنکه با این روش: ۱- شکل خشن و مکانیکی تأثیر نمره منفی به روشی هوشمندانه برای نزدیک‌کردن آزمون تستی به آزمون تشریحی تبدیل می‌شود. ۲- امتیاز تستی‌بودن، یعنی عدم تأثیرپذیری از خطاها و مداخلات انسانی به قوت خود باقی می‌ماند. ۳- از میزان اضطراب‌زایی آزمون سراسری به‌شدت کاسته می‌شود. ۴- دید کلی و خلاقانه چه از طرف دانش‌آموزان و چه از طرف طراحان موردتوجه جدی واقع می‌شود.

.

.

بازتاب مقاله در نشریه‌ی اردیبهشت کتاب

مقاله‌ی «فردوسی، نخستین کارگردانی سینمایی جهان» در نشستی با همین عنوان در محل نشست‌های نمایشگاه بین‌المللی کتاب توسط دکتر هامون سبطی ارائه شد و مورد توجه علاقه‌مندان و رسانه‌ها قرار گرفت. «اردیبهشت کتاب» نشریه‌‌ی روزانه‌ی بیست و هفتمین نمایشگاه بین‌الملی کتاب و خبرنامه‌‌ی رسمی وزارت فرهنگ و اشاد اسلامی در این حوزه در شماره‌ی ۱۲اردیبهشت۱۳۹۳ خود، گزارشی از این نشست که توسط نشر دریافت برگزار شده بود، منتشر نموده و بخشی از پرسش و پاسخ دیگر خبرنگاران را نیز در ادامه‌ی گزارش خود آورده است. این نشست در روز چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۳ از ساعت ۱۹ تا ۲۰ دوباره برگزار شد. تصویر این گزارش را در ادامه مشاهده می‌کنید:

لینک دریافت نشریه

20140503_225456

این مقاله را در این صفحه بخوانید:

فردوسی، نخستین کارگردان سینمایی جهان: دکتر سبطی (۲۵اردیبهشت، بزرگداشت فردوسی)

.

گفت و گوی دکتر سبطی با روزنامه شرق ۱۳/۱۱/۱۳۹۴

 ١۶ هزار کتاب کمک‌آموزشی به دست دانش‌آموزان زابلی می‌رسد. ١۶هزار جلد کتابی که حدود یک‌ماه پیش، توسط ناشران کمک‌آموزشی برای توزیع میان دانش‌آموزان مناطق محروم زابل به این شهرستان فرستاده شده بود، روز چهارشنبه توزیع می‌شود. دکتر هامون سبطی، مسئول انجمن فرهنگی ناشران، در گفت‌وگو با «شرق» با اعلام این خبر گفت: ما این کتاب‌ها را ماه پیش فرستادیم اما اتفاق خوبی که افتاد این بود که دانشجویان دانشگاه زابل این کتاب‌ها را دسته‌بندی کردند، هر بسته مشخص است که به درد دانش‌آموز چه مقطع و چه سالی می‌خورد و کامیون‌های حاوی این بسته‌ها کل زابل و حومه این شهرستان را پوشش خواهند داد. سبطی در ادامه با بیان اینکه ٩۵ درصد این کتاب‌ها را کتاب‌های کمک‌آموزشی دربر می‌گیرند، افزود: «البته در کنار این کتاب‌ها چند مورد کتاب عمومی، تاریخی و فرهنگی نیز قرار گرفته‌اند». مسئول انجمن فرهنگی ناشران درباره جرقه این اتفاق عنوان کرد: «جرقه این کار مربوط به اولین جلسات هیأت‌مدیره جدید ناشران فرهنگی بود. کار معمولی که در هیأت‌مدیره انجام می‌شد، برگزاری نمایشگاه و فرستادن کتاب به زندان‌ها بود، ما تصمیم گرفتیم به‌جای برگزاری نمایشگاه بگذاریم یک‌باره صددرصد تخفیف بدهیم اما کتاب را به دست نیازمند کتاب برسانیم، دوم اینکه شایستگی و تشنگی را هم بتوانیم در وجود فرد احساس کنیم. دلیل انتخاب سیستان هم محرومیت زابل و حومه آن بود».

روزنامه‌ی شرق: شماره ۲۵۱۱ – ۱۳۹۴ سه شنبه ۱۳ بهمن

 

shargh ketan zabol01

خبر پیشین:

قدمی محکم از ناشران آموزشی

۱۶ هزار جلد کتاب آموزشی، هدیه ناشران آموزشی به دانش آموزان زابل.

.

بخشی از صحبتهای دکتر سبطی: « دوهزار و پانصد جلد کتاب از سوی نشر دریافت اهدا شده بود. البته من مدیر مسئول انجمن هستم و رییس آقای صادقیه است. از هئیت رییسه اتحادیه به طورشفاهی قول همکاری شنیدیم، امّا اقدام عملی صورت نگرفت. انجمن کودک و نوجوان هم حدود دویست هزار جلد کتاب به همین مناسبت اهدا کرد که البته معادل ریالی آن کمتر از همین شانزده هزار جلد کتاب کمک آموزشی است زیرا تعداد صفحات این دو دسته کتاب با هم اختلاف بسیار دارد. . مصاحبه ی کامل سایت گُلوَنی با دکتر هامون سبطی در این رابطه را در لینک زیر بخوانید!

قدمی محکم از ناشران آموزشی

به گزارش پایگاه خبری گُلوَنی، جمعی از ناشران آموزشی با جمع آوری ۱۶ هزار جلد کتاب کمک آموزشی و اهدای آن به دانش‌آموزان و مدارس زابل و ایرانشهر حرکت بزرگی در جهت حمایت از دانش آموزان مناطق محروم برداشتند. این حرکت که به صورت داوطلبانه انجام شد، با استقبال بسیاری از ناشران مواجه شد که به نظر می‌رسد در سالهای آتی هم ادامه پیدا کند.

با دکتر هامون سبطی رییس انجمن ناشران آموزشی در این باره گفت‌وگو کردیم:

جناب سبطی جرقه طرح ارسال کتاب برای استان‌های محروم از کجا بود؟
حدود دوماه پیش هیئت‌مدیره انجمن ناشران عوض شد و یکی از اولین اتفاق‌هایی که در این دو ماه ما با آن رو‌به‌رو بودیم هفته کتاب بود. جرقه این اتفاق از تعویض هیئت‌مدیره و هفته کتاب خورد. چیزی که به فکر ما رسید این بود که معمولا کارهایی که برای فرهنگ کتابخوانی صورت می‌گیرد اغلب نمایشگاه‌ها و سمینارهاست که هزینه کمی هم برنمی‌دارد. اما این هزینه مستقیما باعث نمی‌شود که کتاب به دست کسی که خواهان آن است برسد. ما تصمیم گرفتیم به جای اینکه تخفیف قائل شویم، کتاب به دست دانش‌آموزان برسد. یعنی کتاب را هدیه دهیم و صددرصد هزینه کتاب را خودمان ‌قبول کنیم. این موضوع را بنده به عنوان مدیر مسئول انجمن ناشران مطرح کردم و خیلی سریع موافقت شد و با یکی ازخیرین استان سیستان‌وبلوچستان تماس گرفتیم و گفتیم می‌خواهیم چنین کاری انجام دهیم. که ایشان خیلی با ما همکاری کردند و اگر ایشان نبودند این امر به سادگی محقق نمی‌شد.
معیار شما برای انتخاب سیستان‌و‌بلوچستان چه بود؟
دو سه تا استان در نظرمان بود که نهایتا با توجه به نتایجی که سال گذشته داوطلبان استان سیستان‌وبلوچستان در آزمون سراسری گرفته بودند، فکر کردیم بهتر است امسال با این استان شروع کنیم و اگر به نتیجه خوبی رسیدیم سال بعد به سراغ استان‌های دیگر برویم. البته این تنها ملاک انتخاب ما نبود. بلکه تنگدستی برخی از مردم آن منطقه هم در نظرمان بود و تماس‌هایی که از بچه‌های آنجا داشتیم. البته یک یا دو ناشر هم به بچه‌ها در همین زمینه‌ کمک کرده بودند که دستشان درد نکند اما خب کتاب‌هایی خاص و متنوع مد نظر دانش‌آموزان بود. این شد که ما سیستان‌و‌بلوچستان را انتخاب کردیم چون هم نیازمندی بچه‌ها را دیدیم و هم شور و شوق علمی آنها را احساس کردیم.

n00101093-r-b-000
مجموعه کتاب‌ها را چطور جمع‌آوری کردید؟
فراخوان دادیم بین اعضای انجمن ناشران آموزشی. حتی به ناشران آموزشی که عضو انجمن نیستند و همچنین با اتحادیه انجمن ناشران صحبت کردیم. متاسفانه تعداد زیادی از اتحادیه قول همکاری دادند، ولی در عمل اتفاقی نیفتاد. تصمیم داشتیم در کنار کتب آموزشی کتاب‌های عمومی هم بفرستیم اما میسر نشد. چند جلد کتاب عمومی و تاریخی هم در بین کتاب‌ها بود ولی اکثریت کتاب‌ها آموزشی بود.
در کل چند ناشر در این کار سهم داشتند؟
حدودا ۱۵ تا ۱۶ ناشر در این کار همکاری داشتند. متاسفانه یا خوشبختانه جای خیلی از ناشران بزرگ و معروف بین ما خالی بود. منتها ناشرانی که با ما کار کردند ناشران قدیمی بودند و کتاب‌های خیلی خوبی داشتند و حتی ناشرانی که دو سه سال از تاسیس انتشارات آنها می‌گذشت هم با ما همکاری کردند.
چند جلد کتاب جمع‌آوری شد؟
حدود ۱۶ هزار جلد کتاب به روز جمع آوری شد که بر اساس آخرین تغییرات کتاب‌های درسی بود و تعدادی هم سی‌دی آموزشی که این تعداد برای دو شهرستان زابل و ایرانشهر مناسب بود.

برنامه دیگری هم در این زمینه‌ها دارید ؟
این کار مطمئنا در آینده پیگیری خواهد شد و بنده از حالا قول سال آینده را می‌دهم. برنامه‌مان این است که این طرح را در استان‌های دیگر هم اجرا کنیم. اگر بتوانیم اطلاع رسانی خوبی انجام دهیم، من مطمئن هستم برای سال آینده تعداد ناشرانی که شرکت می‌کنند بیشتر خواهد شد. و بیش از یک استان را حمایت می‌کنیم. این کمک می‌کند بچه‌ها درس خوانتر و فرهیخته‌تر وارد دانشگاه‌ها شوند.

.

.

اهدای کتاب توسط نشر دریافت و برخی ناشران آموزشی به مناطق محرومِ استان سیستان و ایلام

یگان خبر نشر دریافت:  شنبه ۲۱ اسفند ۹۵ سی و شش هزار جلد کتاب اهدایی چهارده ناشر آموزشی کشور بین حوزه‌های آموزش و پرورش استان‌های سیستان و بلوچستان و ایلام توزیع شد تا به دست دانش‌آموزان مستعد و نیازمند این مناطق برسد. معادل قیمتی این مجموعه بالغ بر نهصدمیلیون تومان است که به همت انتشارات های فار، بنی هاشمی، دریافت، مرآت، جوکار، تیزهوشان، الگو، خیلی سبز، شبقره، مهروماه، مشاوران، مزینانی، واله و امتحان اهداشده و توسط نیکوپیشه‌ی استان سیستان و بلوچستان ، جناب آقای محمد فرّاشی‌پور در مجتمع دانشگاهی زابل دسته‌بندی و به نقاط محروم سیستان و ایلام ارسال شد. سال گذشته به همت هیئت مدیره‌ی انجمن فرهنگی ناشران آموزشی و یاری ناشران عضو انجمن، شانزده هزار جلد کتاب آموزشی و کمک‌درسی راهی مناطق محروم سیستان شد که امسال با همراهی گسترده‌تر ناشران آموزشی، امکان اهدای کتاب به استان ایلام نیز فراهم آمد.


عکس‌ها: مراسم توزیع کتابهای اهدایی ناشران آموزشی در استان ایلام. با سپاس از ناشران سخاوتمند آموزشی بابت این گشاده دستی و همچنین جناب آقای صادقیه و جناب آقای رئیس نیا بابت هماهنگی های صورت گرفته

ILAM EHDA 96 KETAB ILAM EHDA 96 ILAM EHDA 96-

.

صحبت‌های دکتر هامون سبطی، رئیس انجمن ناشران آموزشی و مدیر مسئول نشر دریافت:

.

.

 

دسته بندی شده در : ,

برچسب ها: , , , , , , ,

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *